www.
gezondleven.nl
-web.net
Zoeken

home


Vorige pagina

Je bent op:

Gezond lichaam


Het effect van muziek op je gezondheid

Muziek biedt ontspanning, concentratie en geeft meer energie.

Klinisch neuromusicoloog Artur Jaschke vindt dat we muziek vaker als ‘medicijn’ zouden moeten inzetten. Muziek op recept om sneller te kunnen herstellen of om een gesprek te kunnen voeren bij dementie. “Muziek kalmeert, vertraagt je hartslag en verlaagt je bloeddruk. Het vermindert angst en heeft geen bijwerkingen.”

Heeft alleen muziek die je prettig vindt een positief effect op je gezondheid?
- Artur Jaschke, klinisch neuromusicoloog verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam en aan ArtEZ hogeschool voor de kunsten: “Er is vooral veel onderzoek gedaan naar muziek waar mensen graag naar luisteren. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat muziek waar je blij van wordt het herstel na een ingreep kan bespoedigen. Waarschijnlijk komt dat doordat er dan een positieve mindset ontstaat, die ervoor zorgt dat in het brein allerlei stoffen vrijkomen die het lichamelijk herstel helpen. Daardoor ben je mogelijk eerder op de been en sneller het ziekenhuis uit. Of je met muziek die je irritant vindt hetzelfde kunt bereiken, is nog niet onderzocht. We vermoeden dat het effect nul zal zijn, dus ook niet negatief. Ook muziek die je ronduit slecht vindt, prikkelt namelijk je brein en met name het motorische deel. Het liefst wil je die herrie ontvluchten. Maar binnen de muziektherapie werken we vooral met muziek die je aanspreekt. Simpelweg omdat je op die manier makkelijker contact maakt.”

Leent muziek zich voor zelfhulp?
- “Jááá, absoluut! Het kalmeert. Het vertraagt je hartslag en verlaagt je bloeddruk. Het vermindert angst. Het is veilig, je hebt geen last van bijwerkingen. Maar de gouden regel is: zorg voor variatie. Als je continu je lievelingslied op repeat zet, heeft dat geen effect meer. Je brein herkent de melodie en reageert minder. Hersenen zijn nu eenmaal van nature lui. Ze springen zuinig om met energie. De kracht van muziek zit hem in de prikkeling van de neuroplasticiteit. Het activeert om nieuwe hersenverbindingen aan te maken. Maar nogmaals, dat gebeurt alleen als je steeds nieuwe muziekstijlen beluistert en andere nummers afspeelt.”

Kun je muziek ook inzetten als medicijn?
- “Ik denk dat we allemaal wel onze klachten hebben en die zijn niet altijd te genezen met een leuk lied. Muziek kan wel ontzettend veel voor de kwaliteit van leven betekenen. Zo hebben we via muziek contact gekregen met een zwaar autistisch jongetje dat niet kon praten. Muziek is in staat om omleidingen te creëren in het brein. Daarmee genees je niet van autisme, maar je versterkt andere gebieden, waardoor toch enige communicatie mogelijk is. In zes jaar tijd hebben we dit kind een aantal basale zinnen leren zeggen, zodat hij zelf kan aangeven wat hij prettig vindt. Muziek is als een sleutel waarmee je toegang krijgt tot bepaalde delen van de hersenen die anders voor je gesloten blijven.”

Wat is het effect van muziek op dementie?
- “Als je demente mensen met wie geen gesprek meer mogelijk is, de juiste melodie laat horen, dan activeert dat het brein. Soms kun je dan toch weer contact krijgen. Dat kan ontzettend waardevol zijn. Probeer het gewoon eens als je vader of moeder dement is. Neem muziek mee waar hij of zij vroeger dol op was en zie wat er gebeurt. Muziek verbindt bovendien ook. Zet maar eens een paar muzikanten bij elkaar die allemaal een andere taal spreken. Geef ze een instrument in handen en er ontstaat vanzelf iets wat alle verschillen overstijgt. Muziek raakt ons op zo veel niveaus. En het heeft op ons allemaal een positieve invloed. Bijna iedereen is ook muzikaal. Slechts vijf procent is amuzikaal. Voor hen klinkt een melodie als gerammel van potten en pannen en dan heeft muziek niet of nauwelijks effect.”

Welke rol zou muziek in de gezondheidszorg moeten krijgen?
- “Artsen en andere medici zouden zich meer bewust moeten zijn van de effecten van muziek op de kwaliteit van leven. Als je meer gebruikmaakt van muziek in het ziekenhuis, hoef je misschien minder kalmeringsmiddelen voor te schrijven. Dat scheelt in de kosten, en muziek kent geen nare bijwerkingen. Ook kan muziek het herstel na een operatie bespoedigen. Bij UMC Groningen starten we op de afdeling neonatologie een onderzoek naar wat muziek kan betekenen voor de gezondheid van te vroeggeboren kinderen. We weten dat als een vader of moeder voor zo’n baby zingt, de hartslag omgaat gaat, er meer rust komt in het lichaam en de hersenen actiever worden. Het zou fantastisch zijn als we met muziek nog meer kunnen doen om dit heel kwetsbare leven te beschermen.”
Bron: GezondNU 2019

Muziek vermindert angst en pijn tijdens operatie.
- De aanwijzingen waren er al, maar nu is het echt bewezen: patiënten die muziek luisteren tijdens een operatie ervaren minder pijn of angst. Zelfs wanneer een patiënt onder volledige narcose is, kan via een koptelefoon afgespeelde muziek verlichting geven.
- Dat blijkt uit onderzoek van het Erasmus MC dat gepubliceerd is in het wetenschappelijke tijdschrift British Journal of Surgery. De onderzoekers hebben niet zelf patiënten onderworpen aan experimenten met muziek, maar bestaande onderzoeken naast elkaar gelegd en de uitkomsten vergeleken.

Rustig tempo werkt beter
- Het onderzoek is uitgevoerd binnen het project Muziek als Medicijn van Hans Jeekel, emeritus hoogleraar Chirurgie. Volgens hem zijn niet alle muzieknummers tijdens een operatie bruikbaar. "Ritme, harmonie en luidheid spelen een belangrijke rol. De favoriete muziek van iemand speelt ook mee, maar het nummer moet bijvoorbeeld geen harde rockmuziek zijn. Een rustig tempo werkt beter."
- Onderzoeker Rosalie Kühlmann voerde de analyse uit. Volgens haar moeten patiënten de mogelijkheid krijgen om muziek te luisteren tijdens een operatie. "Er kunnen nu richtlijnen ten aanzien van chirurgie worden gemaakt. Muziek rondom de operatiekamer is eenvoudig toe te passen, is veilig, duurzaam en kent geen bijwerkingen." Het kan zeker nog een jaar duren voordat zulke richtlijnen zijn opgesteld.
- Niet alleen patiënten hebben voordeel van muziek, maar ook chirurgen.
Bron: Nos.nl

Muziek helpt bij stress, een dip en slaapproblemen
- "Muziek, dat is ultieme rijkdom", zegt hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder. "Maak van naar muziek luisteren een vast onderdeel van je dag. Onderzoeken wijzen uit hoe positief dat voor een mens is. Meer ontspanning, minder stress. Logisch, want je hele emotionele leven zit erin.
Verbazing, verbijstering, verwondering, we maken het met muziek allemaal mee. En door zelf of een instrument te bespelen, verrijk je je brein enorm. Geestelijke inspanning, genieten van de klanken die je eruit krijgt, heerlijk."

Oxytocine
Samen zingen, zowel bij feestelijke momenten als op trieste dagen, versterkt het gevoel van saamhorigheid en empathie, volgens Scherder. Je wilt elkaars tekst en klanken aanvullen en dat zorgt voor verbroedering. Bovendien worden bepaalde hersengebieden geactiveerd die stress en pijn afremmen. Bij zingen in een koor komt ook oxytocine vrij. Die stof zorgt mede voor dat gevoel van saamhorigheid en empathie, en geeft je ook meer rust.

Welke muziek helpt als je niet kunt slapen, je somber voelt of last hebt van stress?

Tips aan de hand van Scherders bevindingen.

1.Muziek voor het slapengaan: langzaam, stabiel ritme helpt
- Dat muziek je beter laat slapen, is overtuigend aangetoond in een Cochrane-review uit 2015. Een Cochrane-review is een diepgravende analyse van de meest betrouwbare onderzoeken, gedaan door leden van een internationaal netwerk van ruim 37.000 wetenschappers. En in 2014 concludeerden andere onderzoekers na tien studies vergeleken te hebben dat je beter slaapt als je muziek luistert voor je naar bed gaat. Dat is goed nieuws voor mensen met slaapproblemen.
- Wat blijkt: liedjes met 60 tot 80 beats per minuut (bpm) doen je veel goed. Door het langzame, stabiele ritme en door lage tonen vertraagt je eigen interne ritme – bijvoorbeeld van de hartslag, ademhaling, bloeddruk en spierspanning. Waardoor je vanzelf in slaap valt. Wil je checken hoeveel beats per minuut een liedje heeft? Dat kan op www.songbpm.com.
- Klassieke muziek, new age, lichte jazz en fluitmuziek helpen voor een betere nachtrust volgens Scherder.

Drie songs die aansluiten bij zijn advies:
- Gymnopédie No.1 van Erik Satie (73 bpm)
- Clair de lune van Claude Debussy (67 bpm)
- Blue in Green (Take 3) van Bill Evans (64 pbm)

2. Muziek en depressie: wat jij mooi vindt helpt
- Muziek is geen medicijn, benadrukt Erik Scherder in zijn boek. Dus ook niet tegen depressies. Maar dankzij muziek kun je wel meer voldoening uit het leven halen. Als je naar muziek luistert, geven je hersenen diverse stoffen af die je een gelukkig gevoel geven. Dopamine zorgt er bijvoorbeeld voor dat we ons beloond voelen. Dat we zoveel plezier beleven aan muziek komt onder andere doordat die muziek aan verwachtingen voldoet, legt Scherder uit. - Als je eerder hebt genoten van de stem van Shirley Bassey, en je hoort haar weer hetzelfde nummer zingen, voelt dat extra fijn. Ook endorfine komt vrij bij muziek luisteren. Die stof maakt je ook vrolijk én gaat pijn tegen.

- Met elkaar muziek maken stimuleert omdat je contact maakt met andere mensen. Scherder schrijft: "Men krijgt weer het gevoel iets te kunnen bereiken." Bovendien is een muziekinstrument bespelen heel fysiek. En lichamelijke activiteiten kunnen symptomen van een depressie (vermoeidheid, angst, prikkelbaarheid) verminderen.

Zet–als het tegenzit–muziek op waar je zelf het meest van geniet. Bach, Queen, Guus Meeuwis? Als jij het maar mooi vindt.

Suggesties voor hoopvolle muziek:
- Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder van Ramses Shaffy
- The Marriage of Figaro van Mozart
- Heroes van David Bowie

3. Muziek tegen stress: Weightless
- Dezelfde muziek die je nachtrust bevordert, kan om dezelfde reden ook een middel zijn tegen stress. Medewerkers van de British Academy of Sound Therapy lieten het muzikale trio Marconi Union 'het meest ontspannende nummer aller tijden’ maken. De titel is goed gekozen: Weightless. Het nummer duurt acht minuten en bevat gitaar-, piano- en natuurgeluiden. Het begint met een ritme van 60 beats per minuut en wordt langzaam trager. Weightless is te beluisteren op YouTube.

Tips: Vrijwel alles van Enya en Café del Mar, Pure Shores, All Saints, Strawberry Swing, Coldplay, Canzonetta Sull’aria, Mozart, Electra, Airstream.

Probeer ook deze nummers:
- Weightless van Marconi Union
- Bridge over Troubled Water van Simon & Garfunkel
- Avond van Boudewijn de Groot

4.Muziek maakt ons vaak blij!
- Je hoeft geen drugs te gebruiken of seks te hebben om je gelukkig te voelen, zo blijkt uit Canadees onderzoek van de McGill University in Montreal. Het kan veel eenvoudiger: zet gewoon je favoriete muziek op. Tijdens het luisteren van je favoriete muziek maakt je lichaam de 'genotstof' dopamine aan. Een stofje die ook vrijkomt onder invloed van drugs en seks.
- Voor dit onderzoek luisterden acht proefpersonen naar muziek, waarvan ze zo genoten dat ze kippenvel kregen. Dit genietmoment had effect op de hersenen: het dopamine niveau steeg met zes tot negen procent. Dit niveau van geluk is ongeveer gelijk aan het eten van een lekkere maaltijd. Eén proefpersoon was op slag blij en gelukkig na het horen van zijn lievelingsmuziek. Bij deze persoon maakte het lichaam 21 procent meer dopamine aan dan in 'muziekloze' situaties. Uit een eerdere studie blijkt dat drugsgebruikers ongeveer hetzelfde geluk als deze muziekliefhebber ervaren als zij cocaïne gebruiken, namelijk 22 procent.
- De proefpersonen luisterden van alles: van punk tot doedelzakmuziek. Terwijl de deelnemers naar de muziek luisterden, werden verschillende psychologische factoren gemeten, zoals de hartslag, ademhaling en transpiratie. Ook maakten de onderzoekers hersenscan. Uit deze testen bleek dat alleen de favoriete muziek van de deelnemers een extra aanmaak van dopamine veroorzaakten. De meest geliefde stukken waren Adagio for Strings van Barber, het tweede deel van Beethovens Negende Symphonie en Claire de Lune van Debussy.

- Maar dopamine regelt nog veel meer in je lichaam. Het is een neurotransmitter, die zorgt voor een goede communicatie tussen zenuwen. Bovendien draagt het bij aan een goede bewegingscontrole, helpt het je bij het denken en regelt het je emoties en motivaties. Dopamine is dus een enorm belangrijke boodschapper in je lichaam.
- Vooral bij mensen met Parkinson, waarbij te kort ontstaat aan dopamine worden bewegingen minder en spieren stijver. Bovendien wordt het starten en op gang komen van bewegingen lastiger en trager. Door de hersenen van buitenaf te stimuleren met muziek kunnen bewegingen alsnog in gang gezet worden. Dit wordt ritmische auditieve stimulatie (RAS) genoemd. Het tempo en ritme van de muziek helpen bij het aannemen van een normaal beweegpatroon. Het uitvoeren van opeenvolgende bewegingen wordt nu makkelijker. Door de muziek en door opdoen van succeservaringen verbeteren bovendien meestal ook de stemming en het welbevinden van de patiënt.
Bron: Gezondplus 2017

5.Maak een playlist aan met favoriete nummers
Geniet van een playlist met je favoriete nummers. Het ritme van je lievelingsliedjes stimuleert de hersengolven, waardoor je je vrolijker voelt, beter kan concentreren en presteren (tijdens hardlopen bijvoorbeeld). Bovendien maakt ons lichaam endorfine aan door het luisteren naar goede muziek. Dit is een stofje dat het gevoel van pijn afzwakt en je ontspannen gevoel geeft. Dus zet geregeld je favoriete nummers op als je humeur wel een oppepper kan gebruiken.




























Wist je dat...

Aangepast ontspannen

Ergens in Nederland:

www.chaletvlinder.nl is wegens verkoop chalet gesloten! ....
Lees verder op wistje dat.