google certified
gezondleven.nl
-web.net
Zoeken

home


Vorige pagina

Je bent op:

voeding


De geheimen van wortel

Wortels stonden al op het menu van de oude Romeinen.

Paarse oerwortelen - Niet altijd was de wortel oranje.
- Van oudsher waren wortels donkerpaars of geel en kwam uit wat nu Afghanistan is. De wortel genoot ook lang enige grandeur. Hij zou al zijn geteeld in de koninklijke tuinen van Babylon en het veerachtige loof, dat wij er resoluut afkappen, werd eind zeventiende eeuw gebruikt als versiering op hoeden aan mantels aan het Britse hof…..
- Met Engeland kreeg de wortel (Daucus carota) sowieso een innige band maar ook met Nederland. Het was hier, toen Fransgezinden en Patriotten over elkaar vielen, dat kwekers besloten een oranje tint in de wortel te kweken, als getuigenis van hun nationale gevoelens.
- Nu zijn het opnieuw Nederlandse kwekers, Flavolanders en Zeeuwen, die de oerwortels eren: paars van buiten, oranje van binnen met mooi ‘ouderweste’ streepjes als ringen om hun bast.

Wortels en penen danken hun kleur aan bètacaroteen, die rijk is aan antioxidanten en helpt om risico op kanker te verlagen. Hoe dieper de kleur, hoe meer er bij de vertering wordt omgezet in ons lichaam in vitamine A en zorgt voor een goed gezichtsvermogen, gezonde huid, haar en slijmvliezen.
- De wortel bevat verder vitamine B1, B2, C, flavonoïden en etherisch olie en mineralen en sporenelementen zoals calcium, foliumzuur en selenium, die het immuunsysteem ondersteunt en de oplosbare vezels in peen tenslotte zorgt voor een goede darmwerking.
- Wortel wordt beter opgenomen in combinatie met vet(scheutje plantaardige olie) om de bètacaroteen op te nemen.
– Bospeen groeien niet in het bos, maar heten zo omdat ze met het loof nog aan bossen worden verkocht. Bospenen zijn vroege zomerwortelen. Van alle wortelen is bospeen het meest smaakvolle, omdat het lichtzoet is. Is een week goed te bewaren in de koelkast.
- Winterpeen is een wortelsoort, dat onder de grond groeit. Hij heeft een stevige structuur, met lichte zoete smaak, waardoor hij zeer geschikt is voor echte wintergerechten, zoals hutspot en taarten. Van buiten feloranje en van binnen iets lichter. Deze houdt van koud en bewaar het best in de koelkast.
- Wortelpeterselie is zeer geschikt als smaakmaker in soepen en sausen, maar ook rauw geraspt in salade door het heerlijke zoete aroma.

Wortel kun je de hele dag door eten

Geheim 1: Je kunt wortelloof eten
- Het groene ‘haar’ van de wortel verdwijnt meestal meteen in de prullenbak. Zonde!
Wortelloof lijkt qua voedingswaarden veel op boerenkool. Het zit vol vitaminen en mineralen als calcium, kalium, vitamine C en K. De smaak is te vergelijken met die van peterselie: kruidig en met een vleugje wortel. Wortelloof kun je rauw goed verwerken in een salade, denk aan tabouleh of een salade met wortel, ui, kikkererwten en komijn. Het is ook lekker om het kort te bakken met een beetje olijfolie en knoflook of er pesto van te maken. Voor zo’n groene pesto mix je twee flinke bossen wortelloof met Parmezaanse kaas, amandelen, olijfolie en knoflook. Lekker op een toastje, als dip of op brood.

Geheim 2: Wortels zijn in bijna alle kleuren van de regenboog te koop
- Wortelboerin Pipie Smits van Oyen van de Koekoek vertelde dat de wortel van oorsprong niet oranje van kleur is, maar paars, geel of wit. Pas in de 17de eeuw kreeg hij na jarenlang kruisen en cultiveren zijn bekende kleur. Het schijnt dat dit in opdracht van Willem van Oranje gebeurde. Qua smaak verschillen de wortels weinig. De witte en gele wortel zijn iets zachter van smaak en de paarse wortel is iets pittiger. Naast deze kleurige oerpenen (ja zo worden ze echt genoemd!), kun je deze soorten bij de groenteboer vinden:

- Bospeen: de bospeen heeft zijn naam te danken aan het bosje groene wortelloof. Deze wortel is lichtzoet van smaak en kun je prima rauw eten als snack. Je kunt de bospeen ook kennen onder de naam waspeen.
- Nantes wortels: deze wortels vind je vaak in het koelvak in de supermarkt. Het is een geliefde snackgroente.
- Winterpeen: zie je een dikke wortel in de supermarkt, dan weet je zeker dat je een winterpeen te pakken hebt. Deze peen wordt veel gebruikt in soepen en stamppotten.
- Parijse broei: je hebt geluk als je deze kleine, bolvormige wortel bij de groenteboer ziet liggen. In Nederland wordt hij weinig verkocht.

Geheim 3: Wortels zijn een onbekende vezelbom
- Vezels zijn ontzettend belangrijk. Ze zorgen voor een soepele stoelgang, geven je langer een verzadigd gevoel en verkleinen de kans op overgewicht, hart-en-vaatziekten, diabetes type 2 en dikke darmkanker. Alleen vindt bijna iedereen het lastig om aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid te komen: 30 gram voor vrouwen, 40 gram voor mannen. Door meer wortels te eten, kom je wél aan deze vezeltaks. Op het gebied van voedingsvezels scoort deze groente goed. In een portie (100 gram) zitten maar liefs 3 gram vezels.

Geheim 4: Er zijn 1001 manieren om wortel te eten
- Haal je je neus op voor gekookte wortels of ben je het zat om deze groente rauw te snacken? Dan is het tijd om de wortel opnieuw te ontdekken. Van deze bereidingswijzen zijn wij fan:

- Als friet - Oké, oké wortelfriet is niet te vergelijken met echte friet, maar wel een lekker alternatief. Snijd de wortels in frietformaat (hoe dunner, hoe knapperiger) en doe er een beetje olijfolie, zeezout en kruiden bij. Lekker met komijn, ras-el-hanout, paprikapoeder en rozemarijn.
- Als taart - Een klassieker: wortelcake of taart Er zijn veel lekkere, suikervrije taartrecepten met wortel in de hoofdrol. Geraffineerde suikers worden dan vervangen door dadels en/of bananen. Wortel smaakt natuurlijk ook lekker in koekjes, cupcakes en cakes.
- Als spaghetti - Voor iedereen die minder koolhydraten wil eten, is wortelspaghetti een uitkomst. Gebruik een spirelli om de wortels tot slierten te raspen. Bak het even kort in de pan en voeg je favoriete pastasaus toe.
- Als soep - Wortel doet het goed in soep. Maak eens een wortelsoep met gember, deze Indiase soep met wortel en linzen of een romige wortelsoep met kokosmelk.
- Als dip - Als je hummusmoe bent, moet je deze worteldip proberen.
- Als puree - Met gekookte wortels, gebakken ui, een klontje roomboter en wat knoflook staat er binnen een kwartier een wortelpuree op tafel.
- Als sap - Favoriet op de redactie: een zelfgemaakte sap van wortel, gember en appel. Zo gemaakt met een slowjuicer of sapcentrifuge.
- Geroosterd uit de oven - Snijd de wortel in blokjes, reepjes of schijfjes en schuif het in de oven met olijfolie en kruiden. Heel lekker met honing, sesamzaadjes, knoflook en wat gemberpoeder.
- Als vegan burger - Denk aan een combinatie van wortel, kikkererwten, havermout, ui, komijn en knoflook.
- In je havermout In je warme of koude havermout is wortel meer dan welkom. Deze combinatie is overheerlijk: havermout, geraspte wortel, rozijnen, kaneel.

Geheim 5: Je kunt echt oranje worden door wortels
- Het klinkt als een fabel, maar dat is het niet. Je kunt door het eten van wortel echt oranje worden. Als je iedere dag een grote hoeveelheid wortels eet, krijg je namelijk een overschot aan vitamine A binnen. Vitamine A maakt ons lichaam uit bètacaroteen dat in wortels zit. Overtollige vitamine C plassen we uit, maar overtollige vitamine A niet. Dat houden we vast en wordt opgeslagen in ons vetweefsel. Het effect: een oranjekleurige huid. Bang om oranje te kleuren, hoef je niet te zijn. Je moet hier eerst hele bossen voor wegknagen.
Bron: LekkerGezond 2019








Wist je dat...

Waarom eten als een voetprintariër!

"Wees zelf de verandering die je wilt zien in de wereld" Mahatma Gandhi

Er is er nieuwe voedingsstijl in opkomst: de footprintarian, in het Nederlands ‘voetprintariër’. Wie eet als een voetprintariër maakt zijn voedselkeuzes op basis van de CO2-uitstoot. Interessant, want hoe doe je dat? We hebben de zes basisprincipes voor je op een rij gezet. ....
Lees verder op wistje dat.