google certified
gezondleven.nl
-web.net
Zoeken

home


Vorige pagina

Je bent op:

Voeding


Eiwit(vlees)vervangers ultrabewerkt en toch gezond?

Klimaatvriendelijke eiwit(vlees)vervanger

Er is een tendens om minder vlees en meer plantaardige producten te gaan eten, vooral vanuit duurzaamheidsoverwegingen. Zelfs het voedingscentrum adviseert dat! Sommigen voeren ook als argument aan dat het gezonder is, vanuit de gedachte dat teveel consumptie van rood vlees zou leiden tot een verhoogde kans op darmkanker. Wat ook de reden mag zijn, de trend en de aanbevelingen zijn duidelijk: minder vlees en meer plantaardig is zo wie zo gezonder en duurzamer!

Nieuwe plantaardige eiwit(vlees)vervanger
Een startup uit Finland is erin geslaagd om een eiwitproduct te maken van CO2 uit de lucht. Daarmee slaat het bedrijf twee vliegen in één klap, want deze vleesvervanger heeft de potentie om zowel de problemen van de intensieve veehouderij aan te pakken als de CO2-uitstoot. Het bedrijf verwacht dat het product Solein, zoals het heet, in 2021 in de schappen van de supermarkt ligt.
- Solein komt waarschijnlijk in eerste instantie in vloeibare vorm op de markt. Denk daarbij aan shakes, smoothies of yoghurt. Volgens het bedrijf Solar Foods is hun product 100 keer klimaatvriendelijker dan andere dierlijke of plantaardige eiwitproducten.
- Zo is er voor de productie van rundvlees 1.550 keer zoveel water nodig als voor de productie van dezelfde hoeveelheid Solein. Daarnaast claimt het bedrijf dat de productie van Solein 10 keer efficiënter is dan de productie van soja als het gaat om de opbrengst van eiwitten per hectare. Dat is ook niet zo moeilijk, want Solein wordt in een laboratorium gemaakt.

Hoe werkt het?
- Het bedrijf mengt watermoleculen met voedingsstoffen als kalium en natrium en geeft dit vervolgens – samen met koolstof – aan microben. De microben produceren op hun beurt weer een poederachtige substantie, die voor de helft uit eiwitten bestaat. Het productieproces lijkt een beetje op het fermentatieproces van het brouwen van bier.

De smaak van tarwemeel
- De poederachtige substantie vol eiwitten lijkt qua smaak een beetje op dat van tarwemeel. Het kan als ingrediënt gebruikt worden in levensmiddelen als yoghurt, maar ook in brood, pasta en plantaardige vleesvervangers. Daarnaast kan het gebruikt worden in een 3D voedselprinter om het wat meer structuur te bieden.
- Solar Foods heeft grote ambities en wil in 2022 al 2 miljard maaltijden per jaar produceren. Misschien wordt het daarmee wel een geduchte concurrent van kweekvlees, dat natuurlijk ook uit een laboratorium komt en over ongeveer twee jaar in de schappen van de supermarkt moet liggen.
Bron: Hetkanwel.nl 2019

Eerste Europese fabriek Beyond Meat wordt in Nederland gebouwd
- Beyond Meat gaat samen met Zandbergen World’s Finest Meat in een nieuwe productiefaciliteit in Zoeterwoude plantaardige vleesvervangers produceren voor de Europese markt.
- Dit is de eerste productiefaciliteit van Beyond Meat buiten de Verenigde Staten. Naar verwachting zal de bouw van de fabriek in het eerste kwartaal van 2020 worden afgerond. Door lokaal de plantaardige producten te produceren zal de CO2-voetafdruk van het bedrijf worden verkleind. Tegelijkertijd kan Beyond Meat producten in heel Europa sneller leveren.

Europese consument positief
- “De reactie van consumenten in Europa op de producten is positief en we kijken ernaar uit om die klanten beter te kunnen bedienen met lokaal geproduceerde producten. We zijn blij dat we sterke strategische partners, zoals Zandbergen, in Europa hebben om ons te helpen onze wereldwijde aanwezigheid te vergroten”, aldus Seth Goldman, executive chairman van Beyond Meat.
- In Nederland verkoopt Beyond Meat sinds 29 april de hamburger bij alle vestigingen van Albert Heijn. De plantaardige burger was al verkrijgbaar bij restaurant Thrill Grill. De Belgische retailer Delhaize heeft ze liggen sinds 24 april.
- “Aangezien de vraag naar plantaardige producten in Europa blijft groeien, zijn we erg enthousiast dat we met Beyond Meat samen kunnen werken om hun innovatieve producten buiten de Verenigde Staten te produceren”, aldus Adriaan Figee, Chief Commercial Officer van Zandbergen World’s Finest Meat.
Plantaardige burger
- De oprichters van Beyond Meat wilden een plantaardige burger maken die precies op rundvlees lijkt. Ze startten al in 2009 met de ontwikkeling. Het doel was om vooral vleesliefhebbers aan te spreken. Tien jaar later zijn de plantaardige burgers zeer populair. Ze zijn beschikbaar in 40 landen in 35.000 verkooppunten waaronder supermarkten, restaurants, hotels en stadia. Naast de burger heeft Beyond Meat ook een plantaardige worst en ‘los’ plantaardig gehakt waarvan de consument zelf ballen kan draaien. Deze twee producten zijn voorlopig nog niet verkrijgbaar in Nederland.
Bron: VoedingNU 2019

In de supermarkt kun je er niet meer omheen: groenteburgers, falafelballetjes, tofureepjes of niet van echt te onderscheiden spekjes. Wat vaststaat is dat 'vlees'eiwitvervangers ons het gevoel geven dat we goed bezig zijn. Toch zijn er feiten die je moét weten. Dit zijn de meest gemaakte fouten bij het kiezen voor 'vlees'eiwitvervanger.

Vegan burgers zijn vaak nog steeds ongezond
- Volgens deskundigen zijn de plantaardige vervangers zoals burgers en sandwiches in veel fastfoodrestaurants dan wel vegetarisch of vegan, ze bevatten vaak erg veel vet, koolhydraten en zout. Steeds meer fastfoodketens brengen vegetarische producten op de markt in een poging om klanten te trekken die van het vlees af willen. Maar ook al zijn de producten vegetarisch of zelfs vegan, ze zijn vaak veel te sterk bewerkt om ze te kunnen zien als gezonde alternatieven voor vlees.

Vegan is hip
- Het staat buiten kijf dat een plantaardig voedingspatroon gezond is. Volgens voedingsdeskundigen zouden westerlingen zeker minder vlees moeten gaan eten. Alles bij elkaar genomen zijn er heel veel vleesvervangers te vinden, niet alleen bij fastfoodketens in verschillende delen van de wereld, zoals KFC, McDonald’s of Burger King, maar ook in de supermarkten. Volgens cardioloog dr. Andrew Freeman is het verbouwen van plantaardige eiwitten ook duurzamer en beter voor het milieu dan de vleesproductie, maar aan de vleesvervangers zitten ook een aantal grote nadelen. Eén daarvan is dat vleesvervangers vaak ongezond zijn vanwege de enorme hoeveelheden ongezonde vetten, waardoor hij aanraadt ze niet of heel zelden te eten. Vegaburgers van KFC (Imposter Burger) bijvoorbeeld, blijken net zo veel vetten en calorieën te bevatten als gewone burgers, maar minder eiwitten, meer koolhydraten en meer zout. Dan hebben we het nog niet gehad over de vele toevoegingen en e-nummers. Afgaand op het succes van producenten van vleesvervangers op de beurs lijkt het er ondanks de nadelen op dat ze toch winnen aan populariteit.

Plantaardig, natuurlijk en onbewerkt, daar gaat het om
Freeman stelt dat de basis van een gezond hart- en vatenstelsel en eigenlijk de hele menselijke gezondheid, een voedingspatroon is met volwaardige, onbewerkte en plantaardige producten. Een boterham is in dit verband een veel sterker bewerkt voedingsmiddel dan bijvoorbeeld een salade, ook al zijn beide plantaardig. Het best is het dus om te kiezen voor voeding die zo dicht mogelijk blijft bij hoe het van nature is. Want hoewel vegan fastfood wel kan helpen om de focus te verleggen naar meer plantaardig, is het nog steeds ongezond zolang het zo geraffineerd is en vol zit met suikers en slechte vetten. Om aan de behoefte aan eiwitten te voldoen kun je beginnen met het eten van meer bonen en andere peulvruchten in plaats van vlees. Eet daarnaast vooral meer fruit, groenten, noten en zaden. Volgens Freeman duurt het ongeveer twee weken voordat het verlangen naar dierlijke voeding – vooral afkicken van zuivel kan moeilijk zijn – stopt. Hoewel het plantaardige model misschien nooit volledig zal worden ingevoerd, neemt de vraag ernaar onder consumenten wel nog steeds toe. De deskundigen hopen dat men op een dag zal inzien dat de overgang naar een overwegend plantaardig patroon zeer de moeite waard blijkt te zijn geweest voor de gezondheid.

Conclusie
Artsen en voedingsdeskundigen zijn het erover eens dat een plantaardig dieet en minder vlees eten gezonder is. Deze wetenschap, samen met de vraag naar een ethisch verantwoorde en duurzame voedselproductie, heeft een beweging in gang gezet naar plantaardige vleesvervangers. Hoewel deze producten inderdaad geen vlees bevatten zijn ze vaak wel sterk bewerkt en daarmee niet echt gezonder dan een gewone hamburger of kipsandwich. Overgaan op een meer plantaardig voedingspatroon is prima, maar dan wel op basis van onbewerkte voeding. Fastfood vleesvervangers kun je beter zien als iets lekkers voor nu en dan en niet als een onderdeel van de normale dagelijkse voeding.

1. De betekenis niet weten
De term vlees'eiwitvervanger zorgt voor verwarring en is niet helemaal juist. Volgens het Voedingscentrum gaat het namelijk om producten die gelijkwaardig zijn aan vlees. Een betere term is: een goede vegetarische of vegan keuze. vlees'eiwitvervanger leveren een aantal voedingsstoffen die veel in vlees zitten, zoals B1, B6, B12, B2, ijzer, fosfor, seleen en zink. De consumentenbond noemt de term ‘vleesvervanger’ zelfs misleidend. In veel vlees'eiwitvervanger zitten te weinig gezonde stoffen.

2. Niet het etiket lezen
De productinformatie op etiketten van voedingsmiddelen is gebonden aan strikte regels uit de Warenwet. Als consument heb je hider houvast aab, maar het kan ook zorgen voor verwarring. Want waarom voegen fabrikanten meestal maar 15% van de dagelijkse benodigde horveelheid vitamine B12 aan vlees'eiwitvervanger toe?
Een vlees'eiwitvervanger moet aan een aantal eisen voldoen om een volwaardige vervanger te zijn van vlees. Een groenteburger ziet er misschien gezond uit, maar dit kan vies tegenvallen. Lees dus altijd het etiket. Kaasschnitzels bevatten bijvoorbeeld geen ijzer en in groenteburgers is nauwelijks eiwit te vinden. Vitamine B12 zit in alle producten heel weinig. Om niet de mist in te gaan bij het kiezen van een 'vlees'eiwitvervanger kun je op het volgende letten:

In een volwaardige 'vlees'eiwitvervanger zit:
– eiwitten (meer dan 12% van de energie)
– ijzer (meer dan 0.8 milligram per 100 gram)
– vitamine B1 (meer dan 0.06 microgram per 100 gram)
– en/of vitamine B12 (0.24 microgram per 100 gram)

3. De hoeveelheid zout over het hoofd zien
Als je voortaan vijf keer per week groenteburgers of vegetarisch gehakt eet, in plaats van af en toe een stukje vlees, ligt je zoutinname ver boven de grens. Gemiddeld bevat een 'vlees'eiwitvervanger 2 gram zout per 100 gram. Overdrijf dus niet. Met een ‘onschuldige’ vegaburger heb je dan al een derde van de maximale dagelijkse hoeveelheid zout te pakken. Onthoud: in een gezonde 'vlees'eiwitvervanger zit niet meer dan 1,1 gram zout per 100 gram. Te veel zout zorgt voor een verhoogde bloeddruk en een grotere kans op hart- en vaatziekten. Het is dus slim om hier altijd op te letten.

4. Alleen kiezen voor kant-en-klaar
Van je boodschappenkar zo in je pan en klaar! Kant-en-klare vleesvervangers zijn makkelijk, maar variëren is belangrijk en gezonder. Er zijn namelijk ook ‘natuurlijke’ 'vlees'eiwitvervanger. Tempe en tofu zijn gezonder en minder zout. Een handje (25 gram) noten, pitten en pinda’s zijn ook heel gezond. Ze bevatten genoeg eiwit, ijzer en vitamine B1. Peulvruchten als bruine bonen, kikkererwten en linzen en avocado hebben een hoog eiwitgehalte.

Extra ijzer nodig?
Een belangrijke tip: eet groente en fruit bij de maaltijd, dit zorgt voor een betere opname van ijzer. Ga voor bladgroente zoals spinazie, andijvie en sla, eet genoeg volkoren graanproducten, seitan en aardappelen.

Zit er in die algenburger of groenteburger eigenlijk wat je nodig hebt?
Doorgewinterde vegetariërs en veganisten hebben geen eiwitvervangers nodig. Die koken gewoon met alles wat geen vlees is. Langzamerhand weet je wel ongeveer waar je ijzer, eiwit en vitamines uit haalt. Eiwitvervangers zijn er vooral voor vleeseters die niet altijd weten hoe die karbonadevormige leegte op het bord te vullen. Maar dan hoop je wel dat al die voedingsstoffen van vlees ook in het alternatief zitten. Een volwaardige vervanger, zegt het Voedingscentrum, bevat genoeg eiwit (meer dan 12 procent van de calorieën), meer dan 0,8 mg ijzer per 100 gram , vitamine B1 en vitamine B12. En niet meer dan 1 gram zout.
Of er genoeg eiwit in zit, moet je zelf uitrekenen, want er staan alleen grammen op het etiket. De verschillen zijn groot.
- Groenteburger: 4,5 gram.
- Tofu: 12 gram.
- Rul gehackt bevat zelfs 24,3 gram eiwit – meer dan een biefstukje.
Volwassenen hebben per dag 0,8 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht nodig, kinderen iets meer.
Maar eigenlijk hoef je je om eiwit niet druk te maken, in de praktijk komt bijna niemand te kort.

Iets anders is vitamine B12. Veganisten, die geen dierlijke producten eten, moeten erop letten dat ze die voldoende binnenkrijgen. Aan sommige vega(n)producten wordt het toegevoegd, maar lang niet aan alle. Aan bio worden geen kunstmatige voedingsstoffen toegevoegd.

Plantaardige biefstuk
Niet alle eiwitvervangers bieden alles wat je nodig hebt, maar het aanbod is de laatste jaren wel enorm gegroeid en verbeterd, zegt Isabel Boerdam, oprichter van foodblog De Hippe Vegetariër. Zij adviseert geregeld producenten bij de ontwikkeling van hun eiwitvervangers. „Het is allang geen tweederangsnepvlees meer: de voedingswaarden zijn steeds beter op orde.” Producenten zijn zich ervan bewust dat consumenten geen lange lijsten met onbekende ingrediënten willen.
- Garden Gourmet gebruikt steeds meer herkenbare ingrediënten,
- Vivera innoveert juist meer op het gebied van geheel plantaardige producten.
Zelf vindt ze vooral „vleesanaloge” vervangers geslaagd. „Een plantaardige ‘biefstuk’ kan echte vleesliefhebbers misschien over de streep trekken.”
De vegetarische vooruitgang voltrekt zich in stapjes: producten worden minder zout, ei en kaas worden door planten vervangen. De laatste tijd is er meer oog voor duurzaamheid. Waar soja lang de vleesvervanger bij uitstek was (tofu, tempeh), is ‘zonder soja’ nu een aanbeveling. Want soja (van buiten Europa) staat voor ontbossing, dwangarbeid, genetische modificatie.

Maar hoe zit het nu met die zeesticks? 1 gram zout: oké. Op 230 kcal per 100 gram zou er 6,9 gram eiwit in moeten zitten. Het etiket meldt 7 gram: ook netjes. En die natuurlijke smaakstoffen? AH wil alleen zeggen dat een aantal veganistische ingrediënten samen voor de vissmaak zorgen.
„Wat erin zit is het geheim van de smid.” In elk geval geen vis. Met 34 procent water en 20 procent paneermeel lijkt een zeestick meer op natte toast dan op een visstick.

Kwaliteit eiwit(vlees)vervangers steeds beter, gezonder en lekkerder concludeert de Consumentenbond in een onderzoek naar deze producten.
- Ook met de samenstelling lijkt het volgens de bond wel goed te zitten, vegetarische burgers bevatten veelal voldoende eiwit en ijzer.
De Consumentenbond onderzocht 36 vegetarische burgers op eiwit-, ijzer- en zoutgehalte. De ‘vers plantaardige burger’ van Albert Heijn scoort het beste, gevolgd door de plantaardige bonenburger van Goodbite en de vegetarische hamburger van Garden Gourmet. Deze burgers zijn daarmee de meest volwaardige vleesvervangers uit de test.

Volwaardig alternatief
- Vooral de vegetarische burgers op basis van soja-eiwit blijken een volwaardig alternatief voor vlees, met gemiddeld 17 gram eiwit per 100 gram. Burgers op basis van andere peulvruchten zoals linzen, kidneybonen en kikkererwten, bevatten gemiddeld 10 gram eiwit per 100 gram en groenteburgers 7 gram per ons.

Zoutgehalte verbeterd
- Ook met het zoutgehalte gaat het de goede kant op vindt de bond. Bijna driekwart van de onderzochte burgers scoort (zeer) goed op het zoutgehalte en bevat gemiddeld 1 gram zout per burger (80 gram), terwijl dat gehalte in 2014 nog hoger lag en een probleem was.

De burgers op basis van soja-eiwit doen het op dit punt minder. Zo is de MC2 hamburger van de Vegetarische Slager wel wat minder zout dan in 2014, maar 1,8 gram zout per burger is nog steeds te veel. De vegetarische hamburger van Marqt ‘effe anders’ vormt het hoogtepunt met 4 gram zout, terwijl het etiket juist een extreem laag zoutgehalte van 0,043 gram belooft.

Lastig te onderscheiden
De smaakt van de vleesvervangers wordt er eveneens steeds beter op. Dat maakte de Consumentenbond op uit de reacties van een testpanel van 40 consumenten. Bijna een derde van het panel kon de pasta met mager rundergehakt niet onderscheiden van de vegetarische pasta. Ook bij vegetarische hamburgers en nasi met vegetarische ‘kipstukjes’ bleek het verschil lastig te proeven. Dertig procent van de proevers vond de nasi met vegetarische kipstukjes zelfs lekkerder dan die met echte kip.

Minder milieu-impact
De consumentenbond berekende van elf vleesvervangers ook de duurzaamheid ten opzichte van vlees. Het vervangen van gehakt en rundvlees door vegetarisch gehakt en vegaburgers betekent vijf keer minder uitstoot van CO2. Ook het water- en landgebruik is tot een factor vijf lager.

Aanvullende sites
Eiwitvervanger
Garden gourmet
Goodbite
Maza
Proviand
Sofine
Vegafit
Vivera
Wat zijn goede eiwitvervangers?

Alternatief 1: noten, pinda's en zaden-pitten
Noten en zaden zijn rijk aan eiwitten. Zo heb je met een handje pistachenoten al gauw tien gram eiwit te pakken en een eetlepel hennepzaad levert je zo’n zes gram eiwit op. Noten zorgen ook voor sterke spieren, zenuwen, en een goede bot- en mondgezondheid. Er zitten ook allerlei andere voedingsstoffen in noten en zaden, denk aan ijzer, zink, magnesium, vitamine B en gezonde vetzuren. Noten, pinda’s en pitten, zoals pijnboompitten, kun je nemen als afwisseling en over een salade en pasta.

Alternatief 2: bonen en peulvruchten
Uit bonen en peulvruchten haal je veel plantaardige eiwitten. Zo bevat 100 gram tempeh (gefermenteerde sojabonen) al bijna 12 gram eiwit en haal je uit 100 gram gekookte linzen zo’n 21 gram eiwit. Met 70 gram peulvruchten vervang je je portie vlees. Van bruine bonen en kidneybonen kun je bijvoorbeeld Chili sin carne maken (Chili zonder vlees), van linzen een soepje en kikkererwten smaken goed door de Indiase curry.

Alternatief 3: brood
Volkorenbrood wordt gemaakt van de volledige tarwekorrel en kennen we vooral van de vitaminen, mineralen en vezels. Maar er zit ook eiwit in! En als je je brood slim belegt, zit je helemaal goed. Denk bijvoorbeeld aan hummus. Buiten dat het heerlijk, plantaardig en eiwitrijk is, zit hummus boordevol vitamine C, B6, vezels en mineralen. Je hebt met twee boterhammen hummus al 23,8 gram eiwit te pakken!

Alternatief 4: paddenstoelen
Paddenstoelen bestaan in diverse soorten, maten en smaken. En naast dat ze lekker zijn, bevatten ze tal gezonde voedingsstoffen, waaronder eiwitten. Paddenstoelen bevatten de vitaminen C, B1, B2, B3, B5 en B7 en zijn ook rijk aan antioxidanten. 100 gram paddenstoelen levert je al gauw 3 gram eiwit op.

Alternatief 5: plantaardige vleesvervangers
Sojaproducten bevatten veel eiwitten, vitaminen en mineralen. Het zijn fijne vleesvervangers en kunnen net een bijzonder tintje geven aan een gerecht.
Zoals tahoe, tempé, sojabrokjes, miso, natto en vegetarische gehakt zijn bijvoorbeeld rijk aan ijzer.
Soja als basis van een burger
Daarbij komt dat de basis van veel eiwitvervangers ongefermenteerde soja is. GezondNU kwam bijvoorbeeld 'gerehydrateerde soja-eiwit' tegen op de ingrediëntenlijst (vaak 20 procent van het product). Dit is een eiwit uit soja, waarbij eerst water is ontrokken en later weer is toegevoegd.
Ongefermenteerde soja bevat grote hoeveelheden fytinezuur. Over fytinezuur bestaat wel discussie, veel gebruik kan ervoor zorgen dat essentiële mineralen niet worden opgenomen door het lichaam. Zo stelt dr. Kaayla Daniel na het bestuderen van wetenschappelijke artikelen, dat ongefermenteerde soja kan zorgen voor een verzwakt immuunsysteem en voedselallergieën.

Hoeveel eiwit moet ik binnenkrijgen?

De richtlijn voor volwassenen is ongeveer 0,8 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht. Dus weeg je zeventig kilo, dan komt het er op neer dat je 56 gram eiwitten per dag moet eten.

Naast eiwitten zijn de volgende voedingstoffen belangrijk dagelijks:

- IJzer -
Onthoud vooral dat groene groenten veel ijzer bevatten. Eet dus regelmatig (blad) spinazie, broccoli, sperziebonen, rucola en boerenkool. Daarnaast zijn volkorenbrood, roggebrood en appelstroop uitstekende ijzerbronnen. En ook hier komen noten weer om de hoek kijken. Zij zijn namelijk een goede ijzerbron. Wat goed is om te weten dat vitamine C de opname in het lichaam van ijzer uit plantaardige bronnen bevordert. Als je dus voldoende groente en fruit eet, neemt je lichaam het ijzer makkelijker op. Vitamine C bommetjes zijn bijvoorbeeld paprika, kiwi, broccoli, spruitjes en sinaasappels.
- Vitamine B12 -
Vitamine B12 komt van nature alleen voor in dierlijke producten, omdat dieren het uit de grond en oppervlaktewater halen. We leven tegenwoordig zo hygiënisch, dat we vrijwel geen vitamine B12 meer binnen krijgen uit dit soort “vervuild” voedsel of water. De meeste mensen krijgen dus alleen vitamine B12 via dierlijke producten binnen. Tegenwoordig wordt aan sommige eiwitvervangende producten vitamine B12 toegevoegd. Dit kun je zien op de verpakking van het product.
- Zink -
Tot slot. Het zal je niks verbazen dat je er goed aan doet om noten te eten om zink binnen te krijgen. Verder zitten er kleine hoeveelheden zink in volkoren graanproducten, zaden en peulvruchten. Denk bijvoorbeeld aan champignons, cashewnoten, spinazie, sesam, poenpoenpitten, havermout, asperges, gember, kidneybonen, tofu, sojamelk en miso.

Een tip
Denk niet in eiwitvervangers, maar in voedingsstoffen. De codewoorden zijn combineer, varieer en experimenteer. Zo kun je best kiezen voor een groenteburger, maar neem dat niet elke dag. Of maak ze zelf! Er zijn voldoende producten, die milieuvriendelijk geproduceerd worden, goede voedingsstoffen bevatten en een volwaardig alternatief zijn zoals boven genoemde alternatieven.
Kaas is geen goede vleesvervanger omdat er geen ijzer inzit.

Bron:
- VoedingNU 2017-2020
- AHealtyLife.nl 2019
- GezondNu 2018
- NRC.nl 2018
- LekkerGezond 2017







































































Wist je dat...

Is 5G-straling schadelijk voor onze gezondheid?

Wat is 5G?

5G mobiel internet is de opvolger van de bestaande 4G-netwerken en maakt het downloaden van supergrote bestanden of live televisie kijken in hoge resolutie een peulenschil. Waar 4G snelheden van 100 megabit per seconde aankan, haalt 5G snelheden tot honderd keer zo veel. Minstens zo belangrijk is dat 5G vertraging in de mobiele communicatie grotendeels wegneemt. Een chirurg kan vanuit de VS op afstand via een robot opereren. Zelfrijdende auto's reageren in één tot twee milliseconde op een voetganger. Dat is honderden keren sneller dan een menselijke chauffeur ooit het rempedaal kan indrukken.  ....
Lees verder op wistje dat.