| ||||
![]() Zoeken ![]() Home ![]() Vorige pagina Je bent op: Voeding
Biologische groente en fruit van het seizoen! Omdat het beter is voor het milieu, gezonder, lekkerder….! Liefst duurzaam, biologisch of biologisch-dynamisch geteeld en als het ven kan lokaal. In de biologische landbouw wordt geen kunstmest gebruikt om gewassen op te jagen; groenten en fruit krijgen de tijd om te rijpen en dat zie je niet alleen, dat proef je ook. Biologische tomaten worden bijvoorbeeld een week tot 10 dagen later geplukt dan andere tomaten en precies in de periode kleuren ze niet alleen mooi rood, maar ontwikkelen ze ook het ‘zoetje’ dat ze zo onweerstaanbaar lekker maakt. Biologische gewassen bevatten minder water en kunnen veel verser worden gegeten omdat de weg van boer naar bord korter is. Biologische voeding bevat minder pesticiden, zoveel staat vast. Maar is het voedzamer? De afgelopen jaren zijn er verschillende overzichtsstudies verschenen: volgens de meeste studies bestaan er bewijzen dat biologische voeding voedzamer is. Daarmee is nog niet gezegd dat de teeltwijze hiervoor verantwoordelijk is. Biologische boeren gebruiken meestal andere variëteiten. Bio = beter? - Tja, dan is de vraag: beter voor wie of wat? Biologische producten dragen bij aan een gezonde(re) bodem, schoner water, minder schadelijke stoffen in de lucht, meer biodiversiteit én meer dierenwelzijn. Daarmee zijn biologische producten dus beter voor onze omgeving dan ‘normale’ producten die in veel grotere mate gebruikmaken van bijvoorbeeld pesticiden, chemische hulpstoffen of conserveermiddelen. Vruchtbare aarde Biologische telers telen hun gewassen in de grond in tegenstelling tot de moderne land- en tuinbouw, waar vooral groenten steeds vaker worden geteeld op matten van steenwolsubstraat. Via een computergestuurd bewateringssysteem krijgen ze hun voeding in vloeibare vorm toegediend. Heel efficiënt en ingenieus, maar ook onnatuurlijk en steriel. Voor een biologische boer is de aarde zijn kapitaal. Daarin zitten tenslotte de mineralen en sporenelementen die een plant nodig heeft om te groeien en voedingswaarde te ontwikkelen. Des te beter de bodem, des te gezonder de planten en des te lekkerder (en voedzamer) het geoogste gewas. Gesloten kringloop In de biologisch-dynamische landbouw gaan boeren nog een stap verder. Ze kiezen vaak voor gesloten kringloop en hebben daarbij ook aandacht voor kosmische en spirituele aspecten. De stand van de maan is bepalend bij het zaaien., verzorgen en oogsten van gewassen ener wordt gewerkt met natuurlijke preparaten voor de bodem. Vruchtbare aarde en de kracht van de natuur, daar draait het allemaal om. Het resultaat is sterke gewassen, die goed smaken, een hoge voedingswaarde hebben en beter houdbaar zijn. Wijsheid van de natuur Wie eet van het seizoen maakt gebruik van de wijsheid van moeder natuur. Die weet precies wat we nodig hebben; - in het voorjaar bittere, groene gewassen en kruiden die reinigen. - In de zomer groente- en fruit soorten die water bevatten om af te kolen en onze dorst te lessen. - En in de winter zware, zetmeelrijke knollen en penen en calorierijke noten en zaden om ons doorvoed en warm te houden. Daarnaast zijn seizoensgroente en fruit meestal vers en lokaal geteeld. In de volle grond, zonder extra verwarming of kunstmatig licht. Beter voor ons? - Maar zijn biologische producten ook beter voor ons, de mens? Daar zijn wetenschappers het tot op heden nog niet over eens. Waar het ene onderzoek aangeeft dat er wel degelijk meer vitamines en mineralen en minder restanten van pesticiden te vinden zijn in biologisch voedsel, concludeert het andere onderzoek dat het niet uitmaakt of je biologisch eet of niet. Het Voedingscentrum stelt bijvoorbeeld dat biologisch voedsel niet gezonder is dan ‘normaal’ voedsel en dat gezondheidseffecten niet te verwachten zijn bij het eten van biologische producten. - Biogroenten en -fruit bevatten meer antioxidanten dan conventioneel geteelde groenten en fruit. Dat schrijven Britse onderzoekers nadat ze 343 studies hadden geanalyseerd. Ze wijten het hogere gehalte van antioxidanten vooral toe aan het hogere gehalte van polyfenolen en bepaalde carotenoïden, want de verschillen in vitamine C en andere vitaminen waren niet zo groot. Voor vitamine E en proteïnen werd zelfs gemiddeld een lager gehalte in biologische voeding gevonden. Ze hebben ook een lager gehalte aan pesticiden, cadmium en nitraten. Biologisch zou gezonder kúnnen zijn! - Toch zijn er wel aanwijzingen dat biologisch voedsel gezonder kán zijn. Het beste is om over te schakelen op biologische voeding, omdat volgens een zeer recente studie biologische gewassen veel minder PFAS bevatten dan traditionele. De teeltwijze heeft een duidelijk effect op de voedingswaarde van gewassen. Geef je kunstmeststoffen aan planten, dan worden andere genen in hun cellen geactiveerd. Zijn biogroenten daarom voedzamer, en dus gezonder? Aan polyfenolen worden in elk geval een heleboel gezondheidseigenschappen toegeschreven. Al zou het een stuk beter zijn moest de bevolking meer groenten en fruit zouden eten, los van het feit hoe dat ze geteeld zijn. Wat kunnen we zelf hieraan doen? . Dezelfde studie meldt ook dat groenten en fruit uit de diepvries het minste PFAS bevatten en kant-en-klare ‘ready-to-eat’ voedsel weer het meest. Er zijn geen studies gedaan naar het verwijderen van PFAS van groenten en fruit, maar uit eerdere studies weten we dat het kan helpen om de schil goed onder de kraan te schrobben met een borstel. Een andere mogelijkheid is uiteraard om je groenten en fruit te schillen, maar daarmee gaan helaas ook waardevolle voedingsstoffen in de schil verloren. Conclusie De vraag of biologische producten gezonder zijn, is ook erg lastig te beantwoorden omdat je gezondheid van meerdere factoren afhankelijk is. Denk daarbij aan jouw gehele eetpatroon, leefomgeving, mate van beweging, et cetera. Bij het doen van onderzoek is het bijna onmogelijk om deze factoren van elkaar te scheiden. Als je biologisch eet en je merkt dat je je fitter voelt, kunnen andere factoren daar bijvoorbeeld net zo goed aan bijgedragen hebben (je bent net verhuisd, je hebt het naar je zin op je werk, je bent op vakantie, je bent gestopt met alcohol drinken…). Wat moet je dan kiezen? - Terug naar de supermarkt: Wat moet je nou kiezen, biologisch of niet? Voor de portemonnee is biologisch namelijk nog vaak een stuk minder gezond. Advies is beter om niet-biologische groenten te eten dan helemaal géén groenten te eten. Maar kies voor biologisch als je het je kunt veroorloven, zodat je de inname van bijvoorbeeld pesticiden zo veel mogelijk beperkt” (Period Repair Manual, 2018:296). Tip; Bij de Lidl kun je vaak voordelig biologische groenten en fruit kopen. Maar ook andere supermarkten, web- of buurtwinkels kunnen biologische producten voor goede prijzen verkopen. Het kan bovendien voordeliger zijn om seizoensgroenten en –fruit te eten. - Kies voor lokale producten: Stop liever de Hollandse bloemkool en sperziebonen uit Nederland in je winkelmandje. Van gewassen die verbouwd zijn in Europa weet je dat er geen pesticiden zijn gebruikt die in ons continent verboden zijn. Groenten en fruit die je altijd biologisch wil eten Deze groente- en fruitsoorten bevatten de minste pesticiden - Al zo’n twintig jaar publiceert de Amerikaanse Environmental Working Group (EWG) jaarlijks lijsten van groenten en fruit met de meeste en de minste pesticiden. De geliefde aardbei staat in 2024 op nummer 1 in de lijst. Maar er is ook goed nieuws: avocado’s en maïs staan aan de top van de schoonste gewassen. Welke gewassen staan er nog meer op de lijst? En wat kun je zelf doen om minder pesticiden binnen te krijgen? De schoonste gewassen - Naast de meest bespoten groente- en fruitsoorten maakt de EWG ook bekend welke producten het ‘schoonst’ zijn. Op bijna 65% van de gewassen uit de Clean fifteen waren geen restanten van pesticiden te vinden. Veel van de gewassen uit deze ‘schone’ lijst zijn producten met een (dikke) schil. Dit zorgt er dus bij veel gewassen voor dat er minder restanten van pesticiden achterblijven op het eetbare gedeelte van het product. - Meer dan 90% van de goed schoon gemaakte niet-biologische producten uit de dirty dozen testte positief op resten pesticiden. Dat betekent niet alleen dat jij die ook binnenkrijgt als je deze producten niet biologisch eet, maar recent onderzoek van onder andere Harvard University toont ook aan dat de positieve effecten van het eten van groente en fruit teniet gedaan kunnen worden door de pesticiden die je binnenkrijgt. Shout-out naar deze gewassen: * Avocado’s * Maïs * Uien * Doperwten (diepvries) * Asperges * Witte kool * Champignons * Zoete aardappelen * Wortelen Dit was de lijst van 2024. Opvallend is dat druiven, perziken en peren omhoog geschoten zijn in de lijst. Hier werden dus meer pesticiden op gevonden dan de vorige keer. Dat blauwe bessen en sperziebonen aan de lijst zijn toegevoegd. En dat bleekselderij en tomaten van de lijst zijn (die zijn dus wat schoner geworden). • Aardbeien • Spinazie • Boerenkool en andere groene bladgroente met een harde stengel • Druiven • Perziken • Peren • Nectarines • Appels • Paprika en pepers • Kersen • blauwe bessen • Sperziebonen • Perziken • Peren • Bleekselderij • Tomaten Twijfelgevallen En dan zijn er nog wat andere producten, die iets minder belangrijk zijn, maar ook niet helemaal squeaky clean om het maar zo te zeggen. Denk aan: tomaten, pompoen, kersentomaatjes, bleekselderij, sla, mandarijnen, komkommer, courgette, broccoli, aardappels, pruimen, aubergine, frambozen, grapefruit, peultjes, sinaasappels, cantaloupe meloen, bananen en bloemkool. Groente en fruit die niet per se biologisch hoeven Elk jaar is er ook een clean 15 lijst, oftewel groente en fruit die je ook prima kan eten als ze niet biologisch zijn, omdat de pesticiden de eventueel gebruikt worden blijkbaar niet echt blijven hangen op het product. Of het product heeft een dikke schil die je niet opeet (zoals een ananas) waar de pesticiden niet doorheen lekken. Hoe dan ook zijn er na het schoonmaken van deze producten minder chemicaliën op gevonden: • Ananas • Uien • Papaya • Asperges • Honingmeloen • Kiwi • Kool • Watermeloen • Champignons • Mango’s • Zoete aardappelen • Wortelen • Doperwten (bevroren) • Mais • Avocado Opvallend is dat de Clean 15 lijst voornamelijk hetzelfde is gebleven, maar dat de Cantaloupe meloen naar de twijfelgevallen is verhuisd en de wortelen naar de schone lijst. Broccoli, bloemkool en aubergine staan dit jaar voor het eerst niet meer op de clean fifteen lijst en zijn dus gedegradeerd naar de twijfelgevallen. De reden hiervoor is echter dat ze de afgelopen zes, zeven en 14 jaar niet getest zijn door het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA) en dus zijn er geen betrouwbare data beschikbaar. Better safe than sorry dus. - Hierdoor staan zoete aardappels, watermeloen en mango’s dit jaar wel (voor het eerst) in de clean fifteen lijst. Van de producten op deze lijst had bijna 70% nauwelijks traceerbare sporen van pesticiden. Avocado’s en maïs zijn daarbij het schoonst. Bron: - GezondNu.nl 2024 - www.biomijnnatuur.be - ABCgezondheid.nl2021 - Gezondheidsnet.nl 2018 - VoedingNu.nl 2018 - 2019 - RIVM.nl 2017 - MoermanVereniging.nl |