google certified	www.gezondleven.nl-web.net
Zoeken Home Vorige pagina Je bent op: Voeding	Hoe (on)gezond is koffie? Wil je een kopje knuffel met een lepeltje liefde en een wolkje warmte? Er gaan veel verhalen rond over de schadelijke effecten van koffie. De cafeïne uit het drankje is slecht voor je, het verhoogt je cholesterolwaarden en ons favoriete warme drankje zou vocht onttrekken. Wat is hiervan waar? Is koffie echt zo slecht als we denken? Tijd voor duidelijkheid. Koffiebonen groeien aan een koffieplant. Dit is een tropische struik waarvan verschillende soorten bestaan. Hierdoor bestaan er ook verschillende soorten koffiebonen. De meest bekende koffiebonen zijn Robusta en Arabica bonen. - Koffie is overal ter wereld enorm populaire dranken. Vaak wordt gedacht dat het drinken van koffie slecht is voor je gezondheid. Maar er zijn steeds meer onderzoeken die aantonen dat ons favoriete zwarte goud juist bepaalde gezondheidsvoordelen heeft. Hoera! Zo kan koffie het risico op hart- en vaatziekten, diabetes, Alzheimer en Parkinson verlagen. De drank bevat bijvoorbeeld chlorogeenzuur. Dit stofje zorgt voor een langzamere opname van suiker, waardoor je bloedsuikerspiegel stabieler blijft. Deze gezondheidsvoordelen gelden alleen bij een lage hoeveelheid koffie. Meer dan vier kopjes per dag kan deze gezondheidsvoordelen weer tenietdoen. Leverancier van vocht Dat koffie vocht zou onttrekken is een fabel. De cafeïne in dit drankje zorgt er wel voor dat we sneller naar de wc moeten. Sneller moeten plassen betekent echter niet dat je ook méér vocht verliest. Je plast namelijk niet méér dan de hoeveelheid vocht die de koffie levert.  Niet alle koffiesoorten zijn even gezond Hoe gezond je kopje koffie is hangt af van de manier van zetten. Des te beter het drankje wordt gefilterd, des te gezonder je bakkie pleur. Zo bevatten koffie gezet met een cafetière en kookkoffie veel cafestol. Cafestol verhoogt ons slechte cholesterol, ook wel LDL-cholesterol genoemd. Een hoog gehalte aan LDL-cholesterol is niet goed voor onze bloedvaten en vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Er zijn verschillende manieren waarop koffie gezet kan worden en dit heeft invloed op de hoeveelheid cafestol in de koffie. - Maak je kookkoffie of gebruik je een cafetière? Dan bevat je warme drankje de meeste cafestol van alle koffiesoorten. - Gebruik je een papieren filter? Deze koffie bevat het minste cafestol en is daarmee de gezondste koffiesoort.  - Koffie gezet van koffiepads of koffie uit een koffieautomaat zijn ook geen slechte keus. Het advies is daarom om niet meer om niet meer dan 2 tot 3 kopjes espresso of koffie gemaakt van koffiecups of gezet met een cafetière. Kookkoffie kun je beter helemaal niet drinken. Het verschil tussen koffie en espresso - Om koffie te maken, worden koffiebonen geroosterd en gemalen. Er zijn verschillende soorten koffiebonen die allemaal een andere smaak hebben. Het verschil tussen koffie en espresso is dat bij espresso het water veel korter en harder door de gemalen koffiebonen wordt gedrukt. Bij gewone koffie wordt het water juist langzaam door de gemalen koffiebonen gefilterd. Ook wordt er bij gewone koffie meer water gebruikt. Hoeveel cafeïne zit er in koffie en espresso? - Hoeveel cafeïne in een kop koffie zit, hangt af van de soort koffie, de manier van koffiezetten (met of zonder filter) en hoelang je de koffie laat doorlopen, oftewel de hoeveelheid koffie. Hoe langer het water er doorheen loopt, hoe meer cafeïne er vrijkomt. Bij een espresso loopt er maar heel weinig water door de gemalen koffiebonen, waardoor hier minder cafeïne kan vrijkomen dan bij een kop koffie waarbij het water er langer doorheen loopt. Het hoeft dus niet altijd zo te zijn dat een espresso meer cafeïne bevat dan een kop koffie. Dit hangt af van hoeveel cafeïne in de soort koffie zit en hoe lang je het water er doorheen laat lopen. - Wel is het zo dat als je van espresso en koffie beiden 100 ml zou zetten, er in verhouding meer cafeïne zit in de 100 ml espresso dan in de koffie. Gezondheidsvoordelen van cafeïne Cafeïne heeft een enorm slecht imago. Maar in kleine hoeveelheden kan de cafeïne juist zorgen voor een betere concentratie, een verbeterd geheugen en een sterker vermogen om logisch te redeneren. - Cafeïne en koffiezuur zijn molecules die zowat overal in het plantenrijk voorkomen, maar vooral rijkelijk in koffie, naast thee, wijn en cafeïne houdende drankjes. Deze bioactieve molecules worden door de darmflora, en verder door de lever omgezet en hebben allemaal een sterke redox-capaciteit. Ze blijken niet alleen te beschermen tegen oxidatieve stress, maar ook een grote invloed te hebben op de leverenzymen. Specifieker: ze remmen adenosine, een enzym dat een grote rol speelt bij de ontwikkeling van levercirrose en -carcinoom. - Cafeïne is een krachtige stimulerende stof die beschermende effecten kan hebben tegen een aantal chronische ziekten. - Vanwege het hoge cafeïnegehalte kan koffie je helpen af te vallen. Cafeïne kan het aantal calorieën dat je verbrandt verhogen met 3-13% en dit effect houdt tot 3 uur na inname aan, wat zich vertaalt in de verbranding van 79-150 calorieën extra. Er zijn ook verbanden gevonden tussen koffie en vetverbranding via het remmen van de aanmaak van vetcellen. - Recente studies komen tot de conclusie dat cafeïne een natuurlijke tumorvernietigende activiteit vertoont in experimenten met HCC. En dat koffieconsumptie kan beschermen tegen HCC en cirrose, en het gerelateerde overlijdensrisico. Evenals tegen heroptreden van HCC na behandeling, met een betere overlevingskans. - Maar hoe graag we het ook willen, het is niet verstandig om liters koffie te gaan drinken. Een te grote hoeveelheid cafeïne kan zorgen voor hoofdpijn, slaapproblemen, duizeligheid en hartkloppingen. Hoeveel cafeïne te veel is voor iemand verschilt van persoon tot persoon. Gemiddeld is een gezonde hoeveelheid één tot twee kopjes. - Of decaf? - Voor wie liever zo min mogelijk cafeïne binnenkrijgt is er decaf koffie. Voor deze koffiesoort wordt een deel van de cafeïne uit de koffiebonen gehaald door middel van water, stoom of een organische oplosstof. Dit betekent dat er wel degelijk nog cafeïne in decaf koffie zit. De hoeveelheid cafeïne is alleen stukken minder dan in de normale versie van deze drank. Wist je trouwens dat thee óók cafeïne (ook wel theïne) bevat? Kan het energieniveau verhogen Koffie bevat cafeïne, die zorgt voor meer energie. Cafeïne verhoogt de alertheid en vermindert vermoeidheid door verhoging van het dopamineniveaus en remming van adenosine. Dopamine is de chemische boodschapper die verantwoordelijk is voor het trillerige, gejaagde gevoel dat koffie kan geven, omdat het de hartslag verhoogt. Tevens heeft het invloed op het beloningssysteem in je hersenen, wat bijdraagt aan de verslavende werking van koffie. Aan de andere kant vermindert cafeïne je vermoeidheid door remming van het slaapbevorderende adenosine. Bovendien merk je bijna direct het energieverhogende effect van koffie. Na inname neemt je lichaam 99% van de cafeïne binnen 45 minuten op, maar de piek in je bloed treedt al 15 minuten na inname op. Daarom nemen veel mensen graag een kop koffie als ze direct hun energie willen verhogen. Rijk aan antioxidanten Koffie bevat verschillende soorten polyfenolen; flavonoïden en chlorogeenzuur (CGA), die een krachtige werking hebben als antioxidant, Antioxidanten beschermen je lichaam tegen vrije-radicalenschade, wat kan bijdragen aan de preventie van bepaalde chronische ziekten en verhoogt je energieniveau en geeft een onmiddellijke oppepper. Vaatverwijdende factor - Ze zorgen voor ontspanning van de vaten, wat kan helpen in geval van hoge bloeddruk. Anti-angiogeen effect - Ze verhinderen de aanmaak van nieuwe bloedvaten die kankercellen kunnen voeden. Anti-atherogeen effect - Ze voorkomen plaquevorming in bloedvaten, wat het risico op hartaanvallen en beroertes verlaagt. Dat biedt bescherming tegen hartziekten. Koffie houdt de lever gezond De westers leefstijl richt schade aan in de lever, maar consumptie van koffie kan ons ertegen beschermen. Regelmatig een kopje koffie drinken verlaagt het risico op fibrose in de lever, dit is vorming van littekenweefsel. Zelfs voor kleine hoeveelheden vonden de onderzoekers een statistisch significant verband. Voor leververvetting vonden ze dan weer geen verband. - Leververvetting is een eerste fase van leverziekte en is een van de mogelijke oorzaken van leverfibrose. Leverfibrose treedt dus later op, wanneer de leverschade onomkeerbaar is. Consumptie van veel suiker en vet, zoals in het westers dieet vaak het geval is, is een directe oorzaak van leververvetting. Dit onderzoek suggereert dat koffie en thee de progressie naar leverfibrose zou vertragen, maar meer onderzoek is nodig. Onder de noemer van thee viel niet enkel groene thee en zwarte thee, maar ook diverse vormen van kruidenthees. Voordelen groter dan nadelen De voordelen voor de gezondheid lijken groter dan de nadelen. Een groot Noors onderzoek vergeleek diverse soorten koffiedrinkers, over een periode van 20 jaar. De sterfte bleek het laagst in de groep die filterkoffie dronk. In deze groep stierven minder mensen dan in de groepen die geen koffie of ongefilterde koffie dronken. De laagste sterftekans hadden mensen die 1 tot 4 kopjes filterkoffie per dag dronken. Mensen die veel koffie drinken, leven volgens onderzoek langer. Bij drie tot vier kopjes koffie per dag neemt het risico op vroegtijdige sterfte aan hart- en vaatziekten af met 30 procent. - Er is al veel gezegd over koffie en gezondheid, maar er volgt nog meer. Amerikaanse wetenschappers onderzochten de relatie tussen gezondheid en koffieconsumptie. Daarvoor analyseerden ze de drinkgewoonten van ruim 40.000 volwassenen (VS&UK), en vergeleken die statistisch met overlijdenscijfers en -oorzaken. Daaruit bleek ochtendkoffie duidelijk gerelateerd aan een 16% lager overlijdensrisico. Cardiovasculaire overlijdens lagen zelfs 31% lager dan bij niet-koffiedrinkers. Maar minder dan 2 koppen ochtendkoffie maakte geen verschil, de hele dag door koffiedrinken al helemaal niet. Dit laatste zou het dag-nachtritme en de melatonineproductie kunnen verstoren. - Ook voor het darmmicrobioom blijkt koffie een zegen te zijn. Enkele studies onderzochten het verband tussen koffieconsumptie en het darmmicrobioom. Hieruit bleek dat koffiedrinkers een opvallend diversere darmflora hadden, rijker aan ‘goede’ darmbacteriën. De onderzoekers besluiten zelfs dat het effect op de darmflora (mede)verantwoordelijk zou zijn voor de gezondheidseffecten van koffie. Een Engelse studie besluit inderdaad: “Matige koffieconsumptie is geassocieerd met een lager overlijdensrisico.” - De kans op leverkanker daalt met 45 procent bij minimaal drie kopjes per dag. Vooral het effect op de lever (vetlever-leverkanker) is goed onderzocht: cafeïne blijkt (dosisafhankelijk) inflammatie in de lever af te remmen, en vermindert zo het risico op kanker. Koffie kan bijdragen aan gewichtsverlies en beschermt tegen bepaalde chronische ziektes via bepaalde stofwisselingsprocessen. Daarnaast kan het hoge cafeïnegehalte in koffie zorgen voor een snelle toename van energie. Koffie is zo slecht nog niet Versgemalen bonen gezonder dan voorgemalen koffie Versgemalen koffie heeft een hogere antioxidantwerking in vergelijking met voorgemalen koffie die langere tijd is bewaard. Dit komt voornamelijk doordat fenolische verbindingen en antioxidanten in de loop van de tijd afbreken, wat zelfs al binnen enkele dagen na het malen kan gebeuren. Verse koffiebonen bevatten verschillende vluchtige organische verbindingen die bijdragen aan de smaak en het aroma, die sterk kunnen verminderen in voorgemalen koffie. Het verlies van versheid beïnvloedt niet alleen de smaak, maar ook de gezondheidsbevorderende eigenschappen van koffie, aangezien veel van de heilzame stoffen gevoelig zijn voor oxidatie. Tip: Het beste is dus om zelf een koffiemaler in huis te halen voor een optimaal antioxidant- en smaakniveau, en dit dan zo gezond mogelijk te bereiden, bijvoorbeeld in een cafetière zonder plastic. Duurzaam koffie zetten! Wat is beter koffiecups, pads, filterkoffie of volautomaat? Een gewoon kopje koffie zetten met een filter is er bij de meeste mensen niet meer bij. Ook hier heeft het gemak het overgenomen en dus worden er koffiepads of (in de meeste gevallen) cups gebruikt. Want cups zorgen voor veel lekkerder koffie dan pads. Of dat zo is, laat ik even in het midden. Maar wat is duurzamer: koffiepads of koffiecups? Koffie op maat: minder verspilling - Het grote voordeel van het zetten van één kopje koffie (met pad of cup), is dat je niet (zoals vroeger) met een hele pot blijft zitten die je misschien niet opdrinkt. Van alle drank die we weggooien, bestaat maar liefst 60% uit koffie en thee. Zonde dus. - Het zetten van een kop koffie is verantwoordelijk voor de helft van de klimaatimpact van je bakkie leut. Dat heeft te maken met bovengenoemde verspilling, maar ook met energieverbruik. Het meest duurzame is dus om niet te veel koffie te zetten én om het apparaat na gebruik meteen uit te zetten (ook in de stand-by modus gebruik je energie). - Wil je toch het liefst ouderwetse filterkoffie maak dan een goede inschatting van hoeveel koffie je wilt gaan drinken en giet het in een thermoskan, zodat het lekker warm blijft. - Koffiezetten met een volautomaat. Zorg voor verse bonen in de maler, genoeg water in het reservoir, selecteer je favoriete koffiedrank en de machine doet de rest. Het enige wat je af en toe moet doen, is de machine onderhouden door deze te reinigen of te ontkalken. Dus zeer duurzaam. Alleen de koffiedrab blijft over en deze bevat allerlei bestanddelen die goed zijn voor je planten, zoals stikstof, fosfor en kalium. Gebruik daarom koffiedik in de tuin om je planten en bloemen mee te bemesten. Voeg wat toe aan de grond en je zult je groen zien groeien en bloeien. - Koffiecups en -pads zijn dus goed tegen verspilling. Maar de andere kant van het verhaal is, dat je zowel met koffiecups als -pads meer afval creëert dan met filterkoffie of volautomaat. Alleen al in Nederland worden miljoenen koffiecups en -pads per dag gebruikt. En waar laten we die? - Koffiefilters en -drap mogen bij het GFT-afval, maar koffiecups en -pads mogen dat niet. De cups bestaan vaak uit aluminium. Op zich een fantastisch materiaal: het is licht en laat geen licht of lucht door, waardoor de koffie lekker vers blijft. Maar: aluminium is niet zo goed voor het milieu. Het wordt gemaakt van bauxiet en het delven daarvan vreet energie en verwoest de natuur. Volgens het MIT (Massachusetts Institute of Technology) herstelt zo'n ecosysteem zich nooit meer. Bovendien komen er giftige stoffen vrij bij het omsmelten van het materiaal tot aluminium. - Sommige merken koffiecups hebben een eigen inzamelsysteem waarmee ze worden gerecycled. Althans, dat is de belofte, want ook dan belandt nog steeds driekwart van deze braaf ingeleverde cups bij het restafval. En bij het restafval betekent in de praktijk dat de cups verbrand worden (en dus niet opnieuw gebruikt). - Ook de cups met een Kiemplant logo of een OK Compostlogo moeten trouwens bij het restafval, omdat het composteren niet snel genoeg gaat voor de composthoop. Of, zoals de Volkskrant al eens schreef: afbreekbare koffiepads en cups maken hun belofte meestal niet waar. Want veel van deze cups van maïs of suikerriet bevatten toch ook plastics die niet goed afbreekbaar zijn. Ook koffiepads bevatten vaak (deels) plastic (net als sommige theezakjes) en moeten dus ook bij het restafval. - Er zijn ook herbruikbare koffiecups te krijgen. Dat is de meest duurzame manier om met cups te werken, want deze kunststof cups gaan makkelijk 50 keer mee. Je zet er koffie mee, leegt de cup in de GFT-bak, spoelt de cup om met koud water (want dat is beter voor de energierekening) en hergebruikt de cup weer. Wat is dus de beste keuze? - Minder duurzame keuze is het zetten van filterkoffie, mits je niet meer zet dan je opdrinkt, want dat zorgt voor verspilling (en dat is niet duurzaam). - Die verspilling heb je niet bij cups of pads, maar die zorgen dan weer voor een berg afval. Daarbij komt dat aluminium heel slecht is voor het milieu en de cups zo lastig te recyclen zijn, dat zelfs bij de speciale programma's hiervoor nog steeds maar een kwart ook echt gerecycled wordt. Ook pads bevatten plastic, dus zijn slecht voor het milieu. - Wat is dan de beste optie? Zowel bij de cups als bij de pads zijn herbruikbare varianten te koop. Het is even een gepriegel, want je moet de koffie eruit schrapen en de cups en pads (met koud water) schoonspoelen, maar dan zet je wel zuivere koffie. Koffie met een (herbruikbaar) filter kan ook of met een french press of percolator. Drink die koffie dan wel helemaal op! En zet al je apparaten na gebruik ook echt uit. - Mijn inziens is koffiezetten met een volautomaat het meest duurzame. Enige afval is de zak van de espressobonen en koffiedrab, wat weer hergebruikt kan worden voor de tuin. Bron: - ABCgezondheid.nl 2025 - GezondNu.nl 2023 - Hartstichting.nl 2022 - HetKanWwel.nl 2022 - WKOF.nl 2020 - aHealthylife.nl 2024