 | google certified |
Zoeken
Home
Vorige pagina
Je bent op:
Voeding
 | Zo gezond zijn kiemen en cressen! |
Levend voedsel
Kiemen en cressen zijn groenten die vlak na het uitkomen van het zaadje als kiemplantje worden geoogst. Een fantastische bron van vitaminen, mineralen en enzymen en ook nog eens antioxidanten:
- Kiemen zijn je reinste superfood. Ze horen bij de kiemgroenten, ook wel microgroenten genoemd
- Kiemen zijn jonge, net ontkiemde zaadjes; Je kunt ze laten spruiten uit noten, zaden, pitten, granen en peulvruchten; het kiemproces zorgt ervoor dat zo'n zaadje wordt voorverteerd, wat de opname van voedingstoffen in het lichaam vergemakkelijkt.
- Je koopt ze los, zonder voedingsbodem. Kiemen bevatten meestal nog het zaad waar het plantje uit groeit, in tegenstelling tot cress, dat vlak boven de voedingsbodem wordt afgeknipt.
- Naast kiemgroenten heb je ook nog cressen. Dit zijn ook kleine plantjes, die met hun wortels in een bakje op een voedingsbodem staan, maar deze groeien op vaste bodem en kun je vaak als hele plant kopen. Smaken van deze plantjes zijn heel divers, zo zijn sommige cressen nootachtig of pittig van smaak en andere weer mosterdachtig of zuur. Voorbeelden van cressen zijn waterkers, tuinkers, broccocres en rucolacress.
Kiemen zitten vol met levenskracht en het begin van nieuw leven
Kiemgroenten zijn hele jonge plantjes van groenten die net zijn ontkiemd. Ontkiemen betekent dat de plantjes net uit hun zaadje zijn gekomen. Er bestaan veel verschillende soorten kiemgroenten. Ze zijn allemaal afkomstig van een ander plantje en hebben ieder een eigen smaak en kleur.
- Kiemen of sprouts zijn de uitlopers van zaden, die uitlopen omdat ze vochtig worden gehouden. De combinatie met water doet het zaad ontkiemen.
- Kiemgroenten worden gekweekt in een waterbak. Door warmte en vocht kunnen de plantjes uit hun zaden ontkiemen. Wist je dat de meeste kiemgroenten die je in de supermarkt vindt, gewoon in Nederland gekweekt worden? Je kunt kiemgroenten het hele jaar door kopen.
Zijn kiemgroenten gezond?
Kiemgroenten behoren, zoals de naam het al zegt, tot de groenten. Omdat de plantjes net ontkiemd zijn, bevatten ze veel gezonde voedingsstoffen en vezels. Vezels zijn belangrijk voor gezonde darmen en ze verkleinen jouw kans op darmkanker. Zijn voeding haalt de kiem nog uit het zaad en daardoor bevat hij waardevolle voedingsstoffen die voor ons makkelijk opneembaar zijn. In een wat later stadium krijgt de kiem worteltjes en kan hij in aarde worden gezet, dan is het een jong plantje geworden. Het gebruik van kiemen als aanvulling op voeding is al duizenden jaren oud. Ze werden in het oude China vooral gebruikt om hun medicinale eigenschappen; tarwegras en gerstegras stonden toen al bekend om hun geneeskrachtige werking!
- Kiemgroenten bevatten vooral veel vitamine A, C en foliumzuur en mineralen als calcium, ijzer, magnesium, fosfor, kalium en belangrijke enzymen. Al deze voedingstoffen zijn makkelijk op te nemen door ons lichaam, omdat de koolhydraten, vetten en eiwitten in het zaad tijdens ontkiemen worden omgezet in makkelijk verteerbare stofjes. Omdat kiemen niet verder gesneden, gekookt of verwerkt hoeven te worden gaat niets van al dat goeds verloren. Verwacht geen wonderen, want meestal eet je er slechts kleine beetjes van. Maar ook die tellen mee bij je dagelijkse portie groente!
- Kiemgroenten kun je het beste bewaren in de koelkast. Omdat ze worden gekweekt in een warme en vochtige omgeving, kunnen er bacteriën op zitten. Zorg daarom dat je ze voor gebruik goed wast of meekookt in een gerecht. Controleer ook steeds of de kiemgroenten er nog vers uitzien en ruiken als je ze uit de koelkast haalt.
Reusachtige smaakmakers
Microgroenten hebben een krachtige, kruidige smaak. Het is verbazingwekkend dat zo'n klein plantje zo'n sterke smaak kan hebben. De populariteit van kiemen en cressen begon bij topkoks, die ze niet alleen als garnering gingen gebruiken, maar ook als exclusieve smaakmakers. De smaak varieert per soort, van mild tot pittig en van nootachtig tot aromatisch. Inmiddels zijn er wel dertig verschillende soorten.
Welke worden het meest gebruikt en op welke manier?
- Er bestaan veel verschillende soorten kiemgroenten. Denk bijvoorbeeld aan taugé, dit is de kiem van een mungboon en wordt veel gebruikt in Aziatische gerechten. Maar er bestaan nog veel meer soorten kiemgroenten, zoals kiemen van rode kool, radijs, prei, rode biet, broccoli, linzen en kikkererwten. Hieronder lees je meer over verschillende soorten kiemgroenten met hun eigen smaak en toepassing.
Het verschil tussen kiemen en cressen:
Alfalfa
Deze kiemgroenten lijken qua kleur een beetje op minitaugé, ze zijn namelijk helemaal wit. Het zijn de kiemen van de spruitgroente-zaadjes van luzerneklaverblad. De naam betekent in het Arabisch beste voedsel. Die smaakt frisbitter en zit boordevol plantaardige eiwitten, vitamines (A, C, D, Een K) en mineralen, foliumzuur en rijk aan calcium. Het heeft een regulerend effect op de bloedsuikerspiegel en verlicht menstruatieklachten. Bovendien verhelpt het een onprettige lichaamsgeur en slechte adem. Hoewel de gezondheidseffecten worden overdreven, is alfalfa ideaal voor veganisten Het is een betere bron van eiwitten (20%) dan biefstuk (16,5%). Alfalfa wordt gebruikt in salades en op sandwiches. Het is twee tot drie dagen te bewaren. Bij een muffe geur kun je het niet meer gebruiken. Is heerlijk bij een gerecht met paddenstoelen of een lekkere salade.
Taugé
Is de kiem van mungbonen of katjang-idjoeboon. Het wordt ook wel sojaspruit of sojascheut genoemd. De verse kiemen zijn knapperig en sappig en hebben een nootachtigesmaak. Taugé is een eiwitrijke groente en bevat veel vitamine B en C, en mineralen; waaronder kalium, magnesium, calcium en fosfor. Taugé is erg kwetsbaar. Je kunt het tot vijf dagen in de koelkast bewaren, maar het wordt snel bruin. Op taugé kunnen bacteriën zoals salmonella voorkomen. Dompel de groente daarom altijd even in kokend water en eet het nooit rauw. Het is heerlijk in roerbakgerechten en combineert goed met ui, knoflook en gember.
Bietenkiemen
Deze felroze kiemgroenten hebben niet alleen een prachtige kleur, maar net als bietjes een aardse smaak die goed combineert met tal van andere smaken. Ze worden gebruikt als garnering voor salade, hapjes en pokébowl of sandwich en geef je maaltijd extra kleur.
Radijskiemen
Zoals de naam al zegt, worden deze kiemgroenten gekweekt uit radijszaad. Ze worden ook wel hot sprouts genoemd. Waarom weet je na even kauwen: vanwege de pittige en licht anijsachtige smaak, maar aan de kleur zou je het niet zien. Radijskiemen zijn namelijk geelgroen van kleur! Smaken licht bitter en pittig.je proeft de radijsjes al. bevatten o.a vitamine A. Ze zijn goed voor de luchtwegen en darmflora, antiseptisch en reinigend.
Rode koolkiemen
Deze kiemgroenten hebben een fris lichte koolsmaak en geven extra pit aan je maaltijd. Ook hebben ze een mooie paars-witte kleur, waardoor ze ideaal zijn als decoratie op een salade of broodje. Net als de hele brassica-familie(waar broccoli, koolrabi en spruitjes ook toe behoren) zijn ze rijk aan vitamine A en C en natuurlijke antioxidanten.
Knoflookkiemen
Zijn te koop onder de naam garlic sprouts en zijn perfect voor salades, dressings, broodjes en soepen. De smaak is erg lekker; onmisbaar knoflookachtig maar niet te scherp.
Rettichkiemen
Hebben een frisse pittige smak en zijn heerlijk op brood of in een sandwich. Ze zijn goed voor de darmflora, antiseptisch en reinigend. Helpt bij hoest en op lange termijn bij astmatische klachten.
Zonnebloemkiemen
Smaken een beetje zoet, nootachtachtig en zijn een bron van o.a. vitamine E.
Tarwekiemen
Smaken zacht en zoet. Lekker bij fruit of door muesli.
Kiemmix
Is een mix van kort gekiemde bonen en zaden, die rauw gewokt of geblancheerd een stevige 'crunch' aan salades en rauwkost geeft. De mix leent zich goed voor plantaardige gerechten vanwege de hoge voedingswaarde.
Kopen, bereiden en bewaren
Kiemen en cressen zijn het hele jaar door verkrijgbaar. Let er bij aankoop op dat de plantjes er fris uitzien en niet verlept zijn. Kiemen hoef je alleen even te wassen, al is het bij stevige kiemen als taugé slim om ze ook even onder te dompelen in kokend water om eventuele bacteriën te doden. Doe dat niet bij fijne kiemen en cressen, omdat er weinig van overblijft als ze worden verhit. Bij cressen knip je wat plantjes net boven de voedingsbodem af, was ze en strooi ze op het laatste moment over het gerecht. Zet de overgebleven cress weer terug in de koelkast en zorg dat de voedingsbodem niet uitdroogt. Zo kunnen cressen tot 6 dagen bewaard blijven. Kiemen als alfalfa zijn slechts twee tot drie dagen houdbaar in de groentelade van de koelkast.
Je eigen cress?
Het is heel eenvoudig en leuk om kiemen en cressen zelf te kweken; binnen vijf tot acht dagen kun je vaak al oogsten. Je hebt alleen een schoteltje met natte watten nodig of een glazen kweekschaal met zaairooster.
Bietencress
De rode steeltjes van bietencress zijn heel decoratief. Bietencress smaakt een beetje naar rode biet, met een lichtzoete aardesmaak. Het bevat veel foliumzuur, vitamine E en magnesium.
Broccocress - wondertjes van gezondheid voor je hormoonbalans.
Deze microgroente, ook wel broccolicress of broccolikers genoemd, smaakt peperachtig, pittig. Broccocress is de kiemvariant van broccoli. Het smaakt naar rauwe broccoli, maar sommige mensen vinden het radijs- of peperachtig. Een paar plukjes zijn al genoeg om een gerecht een opvallende smaak te geven. Broccocress bevat vitamine C, B6 en E, net als broccoli ook glucosinolaten, die het lichaam helpen beschermen tegen kankerverwekkende stoffen. Een plukje van 10 gram kiemen bevat net zoveel beschermende stofjes als 300 tot 500 gram broccoli! Dat is wat ik bedoel met één plus één is twintig! Genoeg redenen dus om regelmatig broccolikiemen te eten. Recent onderzoek toont aan dat sulforafaan, één van de belangrijkste fytonutriënten uit broccolispruiten, dat zorgt voor het ontwikkelen van beschermende enzymen in de cellen en beschermt tegen de bacterie Helicobacter pylori. Die is de belangrijkste oorzaak van gastritis (ontsteking maagslijmvlies) en maagzweren, en in de nasleep daarvan: maagkanker.
- broccolispruiten beschermen tegen zeer diverse kankers, maar ook tegen hartziekten en veroudering. Bovendien blijken ze ook de darmen te beschermen tegen oxidatieve stress, ziekmakende bacteriën, en het stoelgangpatroon te regulariseren. Dit geldt overigens ook voor broccoli zelf en extracten ervan.
- Kiemen smaken koolachtig en een beetje pittig smaakmaker op brood, in salade of soep. Koop broccocress alleen als de blaadjes frisgroen en niet verlept zijn.
- Bewaar het in de koelkast, dan blijft broccocress zeker zes dagen houdbaar. De voedingstoffen blijven het best bewaard als je de kiemen rauw eet.
Mosterdcress
De vurige smaak van mosterdkers of mosterdcress heeft wel wat weg van de Japanse wasabi of mierikswortel. Kleine hoeveelheden van deze microgroente geven een gerecht al een pittige smaak. Mosterdcress bevat veel ijzer, calcium en vitamine A en C.
Rucolacress
Rucola heeft een pittige notensmaak met een zweem van peper. Het blad is heel fijn en decoratief. Deze cress is ijzerrijk en bevat vitamine A en C.
Tuinkers
De bekendste en waarschijnlijk oudste cress-soort is tuinkers, ook wel sterre- of bitterkers genoemd. Het behoort tot de kruis bloemenfamilie (brasi-caceae). Het heeft een pittige, aromatische smaak die wat weg heeft van mosterd. Tuinkers is veertien dagen houdbaar, mits gekoeld bewaard tussen de 3 en 7graden Celsius.
- Als volksmedicijn wordt tuinkers vooral gebruikt bij verstopping, bij urine-verlies en bij hoesten.
- Tuinkers bevat vitamine A, B1, B2 , B6, C, kalium, en het bevat ook calcium.
- mosterdolie-glycoside en etherische olie. Voorzichtig: mosterdolie van de tuinkers kan huidirritatie veroorzaken.
Zelf tuinkers kweken op een schoteltje met natte watten: een populaire bezigheid in de jaren 70 van de vorige eeuw. Na een paar dagen knipte je de pittige kiemplantjes af en strooide ze bijvoorbeeld over een boterham. Nu, zo'n veertig jaar later, beleven kiemgroenten een revival. Dat komt doordat kiemen en cressen ware vitaminebommetjes zijn. Je eet ze meestal rauw en 'oogst' ze zelf, waardoor de vitamines goed bewaard blijven.
Natuur Buzzy seeds |
Stappenplan:
Een kiemparadijs in zes stappen
Je hebt zaden gekocht en wat dan?
- Ga naar de winkel. Koop als je dat nog niet hebt een weckpot (van 200 tot 1000 ml), een dik elastiek en gaas.
- Start in de avond en laat ze weken. Zet in de avond de zaden met een laagje water in de weckpot, 1/4e zaden en 3/4e water. Laat ze een nacht weken (6-8 uur). Hierdoor verliezen de kiemen hun anti-nutriënten, waardoor ze gaan ontkiemen en ons lichaam ze kan verteren. Bedek de weckpot met het gaas.
- Giet het water af. Laat het potje bedekt met het gaasje en zet het in het donker voor 12 tot 24 uur. Geef de zaden 's avonds water en giet direct af.
- Zet de pot (met gaasje!) omgekeerd in een vergiet of bakje. Zo kan het overtollige water weglopen. Zorg ervoor dat de kiemen niet tegen het gaasje plakken.
- Geef ze een mooi plekje. Plaats de kiemen bijvoorbeeld op het aanrecht of in de vensterbank.
- Spoel de kiemen elke ochtend en avond. Met lauw, gefilterd water! Zorg ervoor dat alle zaden ongeveer even nat zijn en dat ze verdeeld in de pot liggen.
Drie tips voor een goede oogst
- Kiemen zijn meestal na vijf tot acht dagen klaar. Linzen gaan sneller: na twee dagen kun je die gebruiken.
- Een eetlepel zaadjes is vaak genoeg voor een gerecht of twee boterhammen. Let op: veel zaadjes nemen tien tot vijftien keer in gewicht en grootte toe.
- De favoriete plek van kiemen is donker en koel. Bewaar ze daar in de weckpot en maak ze af en toe nat. Zo blijven ze drie tot zes dagen goed.
Bron:
- Gezondheidsnet.nl 2021
- GezondNu.nl 2016
- Happinez.nl
