| ||||
![]() Zoeken ![]() Home ![]() Vorige pagina Je bent op: Voeding
Gezondheidsvoordelen groene smaakmakers De kracht van kruiden is ongelofelijk. Verse kruiden geven niet alleen smaak aan je eten, maar zijn ook prima alternatief voor zout in de maaltijd. Minder zout eten kan makkelijk als je meer kruiden gebruikt. Maar kruiden zijn niet alleen een prima toevoeging als je je zoutinname wil minderen. Eigenlijk zijn ze onmisbaar in de keuken. Ze zitten barstensvol gezonde voedingsstoffen, zoals vitamines, sporenelementen en mineralen. En misschien nog wel belangrijker: ze zorgen voor smaak, kleur en geur in je eten. Daarbij kun je met kruiden ook nog je gezondheid een handje helpen. Medicijn in de keuken Het bevorderen van de spijsvertering of het onderdrukken van hoest bijvoorbeeld. Alles is mogelijk, als je de juiste kruiden kiest. Ze hebben ook gezondheidsvoordelen en worden niet voor niets al eeuwenlang gebruikt als medicijnen. Sommigen beschermen je hart, anderen zuiveren je bloed, beschermen je bloedvaten of zijn goed voor je immuunsysteem. Daarnaast kunnen ze bijvoorbeeld voor een stralende huid zorgen of een regelmatige stoelgang. Ze kunnen je spijsvertering bevorderen, samen met jou tegen een verkoudheid vechten en je zenuwstelsel tot rust brengen. Alles is mogelijk, als je de juiste kruiden kiest. - Dat in India en China brouwsels van planten en kruiden veel meer bij het dagelijks leven horen dan in het Westen is vooral te merken aan de maaltijden. Indiase vrouwen stemmen hun kruidenmengsels en menu vaak af op de gezondheidstoestand van het gezin, maar ook op het weer en het seizoen en eventuele kwetsbaarheden. Tegen gewrichtsproblemen maakten ze dan pittige kost met scherpe specerijen, zoals peper en gember. Tegen spijsverteringsklachten vaak aromatische zaden zoals anijs, koriander en venkel. - Geen legioen van het Romeinse leger trok erop uit zonder arts en kruidenvoorraad, samengesteld uit Mediterrane en Europese kruiden, vaak aangevuld met vondsten van veldtochten door het Midden-Oosten. Slimme jongens, die Romeinen Omgaan met verse kruiden: Kruiden zijn afkomstig van kruidachtige planten, waarvan vaak de verse bladeren worden gebruikt. Er bestaan veel verschillende soorten verse kruiden. 1. Let er bij het kopen van verse kruiden op dat ze fris van kleur zijn. En hoe verser, hoe beter de kwaliteit. Belangrijk is dat de blaadjes niet verlept zijn of gele randen hebben en dat het kruid lekker ruikt. 2. Zachte groene kruiden kun je invriezen in een gesloten bakje of zakje. Bv. Dille, peterselie, basilicum, munt, koriander en bieslook zijn ingevroren wel een jaar houdbaar. 3. Stevige kruiden zoals tijm en rozemarijn kun je drogen. Doe dat op een droge warme plek. Het kruid behoudt ongeveer een jaar zijn smaak. 4. De meeste kruiden moet je wassen voor gebruik. Salie en dille kun je voorzichtig af spoelen en droog deppen. 5. Heb je de smaak van verse kruiden helemaal te pakken, probeer ze dan een zelf te kweken. Basilicum is het makkelijks, maar ook peterselie, munt, bieslook en tijm doen het goed. Welke kruiden kun je zelf verbouwen? - Het gebruik van kruiden en specerijen is zeer gebruikelijk in de Mediterrane keuken, vooral om de natuurlijke smaak van verse producten te versterken. Probeer eens een combinatie van tomaten met basilicum of voeg oregano toe aan een Griekse salade. De meeste kruiden hebben een subtiele smaak, die goed combineert met typisch Mediterrane ingrediënten. - Ze zien er leuk uit, zijn een smakelijke toevoeging aan gerechten en kunnen je ook nog eens helpen bij allerlei gezondheidskwaaltjes. In de oudheid wist men het al dat kruiden en planten waardevolle krachten bezitten. Kruiden zijn er in allerlei soorten en maten, maar eerlijk is eerlijk: vers blad is echt het lekkerst. Hoog tijd om wat potjes in de vensterbank, op het balkon of op de tuintafel te zetten. Verse kruiden Je kunt ze gemakkelijk thuis laten groeien. In je keuken, op je balkon, in je tuin of op je dak. In potten of in een handige kweekbak. En natuurlijk gegarandeerd vrij van pesticiden. Verse kruiden geven een gerecht de meeste smaak, geur en kleur. Kruidenplantjes kun je eenvoudig zelf kweken. In de tuin of op de vensterbank. Afgesneden kun je ze tot een paar dagen in de koelkast bewaren. Wikkel de kruiden dan eerst in een vochtig keukenpapiertje of theedoek. Gedroogde kruiden Bij gevriesdroogde en gedroogde kruiden is het vocht eruit gehaald. Hierdoor zijn ze langer houdbaar. Je hebt er minder van nodig, vergeleken met verse kruiden. Bewaar de gedroogde kruiden altijd op een koele, droge plek. Zo blijft de smaak langer goed. Diepgevroren kruiden Deze kruiden worden na het plukken vrijwel meteen ingevroren. Zo blijven de geur en smaak goed behouden. In de vriezer kun je deze kruiden meerdere maanden bewaren. Biologische zaden - Je kunt ook zelf bieslook, dille, citroenmelisse, kervel, koriander, oregano, peterselie, rucola, salie, selderij en tijm verbouwen. Je kunt biologische zaden bestellen en langzaam werken aan je eigen moestuin. - Elke kruidenplant heeft een klein beetje hulp nodig om te groeien. Met alleen liefde en aandacht kom je er niet. Planten hebben zon, voldoende water, voedzame grond, slimme afwatering, soms glas en afscherming van de wind nodig om optimaal te groeien. We hebben een aantal 'usual suspects' voor je geselecteerd, Met deze tips kan je de hele zomer genieten van kruiden uit eigen tuin. - Zonliefhebbers Veel kruidenplanten zijn afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. Zet ze daarom op een plek waar ze zoveel mogelijk zon krijgen. Het liefst dichtbij het huis: zo staan de planten misschien iets beter beschut en heb jij ze ook met slecht weer altijd bij de hand. - Snoeien doet groeien Groene kruiden in je tuin? Gebruik ze! Als je regelmatig oogst, zorg je ervoor dat de planten gezond blijven en de hele zomer doorgroeien. Bovendien worden er op deze manier geen bloemen gevormd. En dat is in dit geval maar beter ook: een bloem vermindert de smaak van de plant en vergt veel energie. Het is beter als deze energie in nieuw, vers blad wordt gestopt. - Stengels Hoewel je voor een recept vaak alleen wat blad nodig hebt, is het belangrijk om ook de stengels mee te oogsten. Zo stimuleer je de groei van de plant. Basilicum knip je bijvoorbeeld af tot aan het laatste paar blaadjes. Munt en bieslook mogen net boven de grond worden afgeknipt (ongeveer twee centimeter overhouden) en rozemarijn gedijt beter bij een kleine oogst. Af en toe enkele takjes weghalen om het kruid een mooie vorm te geven is hier meer dan voldoende (vijf centimeter overhouden). De stengels van een basilicumplant kun je prima verwerken in een pesto(sausje) of in de soep. - Invriezen Kruiden in overvloed? Peterselie, basilicum, dille en venkel zijn goed in te vriezen. Dit kan je op twee manieren doen: maak kleine bosjes van de kruiden en wikkel ze in folie; of hak de kruiden klein en leg ze in een schaaltje met water in de vriezer. Kruiden kan je ongeveer 12-18 maanden bevroren bewaren. Zo heb je zelfs het hele jaar plezier van de kruiden uit je eigen tuin. Waarom zijn basische kruiden zo waardevol? - Kruiden staan bekend om hun natuurlijke heilzame werking als het om gezondheid gaat. Ze behoren tot de meest basische voedingsmiddelen. Ze helpen ons lichaam om o.a. zure afvalstoffen te neutraliseren via de uitscheidingsorganen en ondersteunen bij het ontzuren van je lichaam. Tevens het zuur-basen-evenwicht te behouden - Ze ondersteunen vrije luchtwegen en versterken het immuunsysteem. - Basische kruiden beschermen daarnaast je lichaam ook nog eens tegen verzuring en bieden bescherming tegen vrije radicalen. - Basische kruiden bevatten een groot aantal belangrijke vitamines en mineralen en zijn daardoor onmisbaar voor een evenwichtig en gezond voedingspatroon. - Kruiden bevatten veel vezels en dragen daardoor bij aan een goede spijsvertering. - Kruiden dragen ook bij om gezond de winter door te komen. Basisch kruiden ABC Agrimonie (Agrimonia Eupatoria) is een bescheiden wondertje! - Ondersteunt bij maag- en darmzweren. Ze bezit bitterstoffen welke positief werken op de spijsvertering en galsecretie. Alchemilla (Alchemella Vulgaris) is een vrouwvriendelijk kruid! Nog nooit gehoord van Alchemilla? Wellicht klinkt haar andere naam vrouwenmantel u bekend in de oren. - Deze naam zegt het al; dit kruid helpt goed tegen vrouwenkwalen. Denk hierbij aan een pijnlijke menstruatie en overgangskwalen. Aloë Vera is een alleskunner! - Aloë Vera bevat ook chroom. Chroom ondersteunt je immuunsysteem en je bloedsuikerspiegel. - Aloë Vera is geweldig voor je huid en je kunt het sap gebruiken om zelf crème van te maken. Gebruik: - Je kunt Aloë Vera gemakkelijk planten, zolang je maar zorgt dat de plant genoeg licht krijgt. Anijs (Pimpinella Anisum) is een ster voor je gezondheid! You love it or you hate it! Wist u dat anijs erg gezond is? - Is een rijke bron van vitaminen en mineralen en bevat een tal van antioxidanten, in de Griekse en Romeinse tijd werd anijs gezien als een middel tegen onder andere slapeloosheid. Het heeft ook ontsmettende en slijmverdunnende eigenschappen. Het wordt vaak ingezet tegen problemen met de luchtwegen en het kalmeert de zenuwen. Maar ook astmapatiënten maken er weleens gebruik van, omdat het de luchtwegen zou openen. Geef het kruid dus vooral een plekje in de EHBO-kit tegen opkomende hoest. Werkt slijmoplossend en hoestonderdrukkend door met (plantaardige) melk te drinken, anijszaad werd vroeger ook al ingezet tegen infecties (vooral van de luchtwegen zoals kinkhoest of bronchitis). Wordt anijs dan ook veel gebruikt in bijvoorbeeld mondwater voor een frisse adem, als pijnstiller en het wordt veelal ingezet bij buikkrampen en om de maag te kalmeren. Ook in de ayrveda speelt anijs een belangrijke rol voor de spijsvertering en stofwisseling. Gebruik: - Je kunt het ook in een vijzel fijnmalen en door je havermout of muesli mengen. Ashwagandha (withania somniferum) is een antistress kruid! Anders genaamd als Indiase gingseng en winterkers, ook wel koninklijk kruid genoemd. Ashwagandha is één van de meest gebruikte kruiden in de ayurvedische gezondheidsleer en wordt al meer dan 4000 jaar gebruikt. - Het bijzondere aan dit kruid is dat het een sterke adaptogene werking heeft, wat betekent dat het de stressrespons van het lichaam kan verminderen. Een goed, hoog gedoseerd, Ashwagandha extract supplement die gestandaardiseerd is op de juiste werkzame stoffen (withanoliden) kunnen het gehalte aan cortisol helpen normaliseren na een piek door stress. Daarmee maakt dat het kruid één van de sterkste natuurlijke middelen om de stress reactie te helpen ondersteunen en stress symptomen te verminderen. Dat maakt het tot een natuurlijke rustgever. Ashwagandha werkt ontspannend en is uitermate geschikt voor extra geestelijke ondersteuning in onze jachtige maatschappij. Gebruik: - In India, gebieden van Azië en delen van Afrika groeit een lange plant met groene bladeren en rode vruchten. Omdat het op veel manieren te gebruiken is, wordt er van de wortels van deze plant thee, siroop, zalf, tinctuur en poeder gemaakt. Basilicum (Ocimum basilicum) is een koningskruid met veel kwaliteiten! - Bevat veel etherische oliën en dat ruik je aan de overweldigende, heerlijke geur en smaakt heerlijk. Bevat ijzer, magnesium en mangaan, bevordert de eetlust en stimuleert de spijsvertering, is bacteriedodend bv. acne en insectenbeten. maar ontspant je zenuwstelsel en heeft opbeurende krachten. Dit kruid kan verlichtend werken bij: - kalmeert de maag bij een opgeblazen gevoel en winderigheid, misselijkheid, maagkrampen, oprispingen; ben je misselijk en heb je last van je buik? Sommige mensen zweren bij een basilicum-thee. Stop wat verse basilicumblaadjes in kokend water en laat goed trekken. Het geeft ook verlichting bij verkoudheid, hoesten, verstopte sinussen, hoofdpijn, artritis, en koorts. Het verlicht mentale vermoeidheid en verbetert de concentratie. Smaak: - smaak hangt af van de combinatie citroen, anijs, kruidnagel en munt. Verse basilicumblaadjes heeft het frisse van citroen en verfijn de smaak van jasmijn. De thee heeft een kruidige (na)smaak. Gebruik: - zowel de blaadjes als de steeltjes. Door te lange verhitting verliest het kruid zijn smaak: voeg de basilicum daarom op het laatste moment pas toe in warme gerechten. - Dit mediterrane keukenkruid wordt vaak gebruikt in pasta's en in combinatie met tomaat, salades, cocktail en als garnering van groenten. Ook is basilicum het hoofdingrediënt van de pesto. Vooral na een grote maaltijd helpt een kopje basilicum thee om het eten beter te verteren. - Groeit het beste als je de plant zelf zaait. Vanaf mei kun je basilicum zaaien. Plant de zaadjes 25 centimeter uit elkaar en bedek ze met aarde, zodat ze ongeveer 1 centimeter diep komen te liggen. Geef ze voldoende water en voeding en houd je moestuin of moestuintafel onkruidvrij. Je kunt je kruiden oogsten van juli tot oktober. Dat kan met een pot in de vensterbank, die je later kunt over potten op het balkon, op je dak of in de tuin. Alleen niet in de winter, want de plant houdt niet van kou. Bieslook behoort tot de lookfamilie, net als ui, knoflook en prei. - Maar weinig mensen weten dat dit keukenkruid barst van de vitaminen en mineralen. Door dagelijks vijftig gram bieslook te eten, rijg je meer dan genoeg vitamine A en K binnen. Is, net als knoflook, een natuurlijke ontstekingsremmer. Dat komt door het stofje quercetine. Het kruid heeft een vochtafdrijvende werking en zou de spijsvertering stimuleren. Dit kruid kan verlichtend werken bij: - diarree, winderigheid, slechte eetlust. Smaak: - van bieslook is fris en pittig en doet denken aan een lichte uiensmaak. Lekker in: - soep en aardappelsalade. Is ideaal als garnering op een volkoren boterham met bijvoorbeeld hummus. Ook lekker om toe te voegen aan een sauzen of salade. Gebruik: - bloemen zijn ook eetbaar. Voeg ook bieslook pas op het laatste moment toe aan een (warm) gerecht anders gaat de lekkere smaak verloren. Je kunt de hele spriet gebruiken. In dit geval is vers echt het best: gedroogde bieslook heeft zijn smaak en veel van zijn gezonde eigenschappen verloren. Bewaar: - gewikkeld in vochtig keukenpapier is het 2 dagen houdbaar in de koelkast. Boswellia serrata is een extract uit hars van de wierookboom! - Dat gewrichtsontstekingen en astma kan behandelen en werkt als natuurlijke pijnstiller. Braamblad: (Rubus Fruticosus) is een bijzonder mineralenbommetje! - Weerstand opbouwen, activeren, reinigen en harmoniseren en dat allemaal in één plant. Bonenkruid (Saturaja Hortensis) is smakelijke gezondheid! Bonenkruid is familie van tijm en rozemarijn. Het kruid dankt zijn naam aan het feit dat het vaak in combinatie met boongerechten wordt ingezet. - Naast smaakversterker is bonenkruid reuze gezond: het helpt bij maagproblemen en luchtwegaandoeningen. Brandnetelbladeren (Urtica Dioica) is een brandende bacteriedoder! - Helpen goed tegen diarree en andere spijsverteringsstoornissen, werken bloedzuiverend, ontgiftend, bloedstelpend en licht urinedrijvend. Citroen (Citrus x Limon) is zuur hè?! Hoewel veel mensen met een verzuurd lichaam denken dat citroen slecht voor je is. - is het tegendeel waar: een citroen is basisch. Daarnaast is een citroen rijk aan citroenzuur, kalium, calcium en magnesium, bevat niet alleen bomvol vitamine C, ze zijn ook rijk aan kalium, fosfor en antioxidant hesperidine, dat steunt het afweersysteem. Kalium is bijvoorbeeld belangrijk voor het regelen van de vochtbalans en de bloeddruk in het lichaam. Vitamine C is nodig voor het in stand houden van je weerstand, En antioxidanten zoals hesperidine beschermen je lichaamscellen tegen schadelijke stoffen, de zogenaamde vrije radicalen. Zet je darmen weer aan het werk, zodat je een regelmatige stoelgang hebt. Daarbij helpt het ook om opkomende griep of verkoudheid te lijf te gaan. Het lichaam wordt met behulp van citroen gereinigd. Blijven eten dus! Citroenmelisse is een medische alleskunner! Deze aan munt verwante plant is een dankbare gast in de tuin, maar ook in de kamer. - Heeft gunstige invloed op de spijsvertering, migraine en slapeloosheid. Smeren met zalfjes met melisse is goed tegen een koortslip. ook is het kruid opgewassen tegen schimmels en effectief bij bacteriën en versnelt herstel na een verkoudheid. Gebruik: - het rauw in vruchten- en groentesalades, desserts en drankjes, maak met melisse thee of verdamp etherische melisse-olie in een brandertje, de etherische olie van de blaadjes ruikt aangenaam fris en werkt ontspannend. Daslook (Allium Ursinum) is een doortastende witte dame! - Heeft u last van aderverkalking? Consumeer daslook. Dit staat bekend om haar goede werking tegen aderverkalking en hartkwalen. Daarnaast is daslook bloedzuiverend. Dille (Anethum Graveolens) is zowel lekker als gezond! - Is rijk aan vitamine A, vitamine C, mangaan, calcium, ijzer en magnesium. - Bevordert de eetlust en stimuleert de spijsvertering, het werkt slijmoplossend en stilt kramp, vermindert de hik en winderigheid, het vermindert hoofdpijn, maag- en darmklachten en slapeloosheid en bevordert de spijsvertering. Heeft antibacteriële eigeschappen voor mondverzorgend middel voor tandvlees en tanden. Smaak: - zoet en anijsachitg, maar uiteindelijk ook zout. Lekker bij: - zure smaken als citroen en azijn en gerechten met sterke smaak; aardappelgerecht en komkommer. Gebruik: - zowel de blaadjes als het zaad. Voeg dille op het laatst toe. - Je kunt koriander en Dille zaaien vanaf mei in een pot of moestuinbak. Plant de zaadjes 5 cm uit elkaar en zorg dat ze ongeveer 1 cm onder de grond komen te liggen. Geef ze voldoende water en voeding. Als ze goed gegroeid zijn kun je ze overplanten of in je moestuinbak houden. Houd je moestuin onkruidvrij. Je kunt beide kruiden oogsten van mei tot in september. Dragon (Artemisia Dracuncukus) is een draak van een kruid! - Heeft een peperachtige anijssmaak en bevordert de eetlust. Wordt gebruikt in sauzen en dressing. Bevat onwijs veel vitaminen, mineralen en etherische oliën zoals methlchavicol en estragol. Hierdoor is het kruid fantastisch voor een goede spijsvertering en helpt het tegen (buik)krampen. Driekleurig viooltje (Viola Tricolor) is een kleurrijk krachtpatsertje! - Heeft u last van allergische huidreacties? Probeer eens een driekleurig viooltje! Dit heeft een bloedzuiverende werking en helpt tegen ontstekingen. Duivelsklauw (Harpagophytum procumbens) - Een van de meest gebruikte kruiden tegen artrose, waarvan de wortels gewrichtspijn en ontstekingen tegengaan, maar is minder intensief onderzocht. Duizendblad (Achellea Millefolium) is een daadkrachtig dondersteentje! - Helpt bij oneindig veel kwalen; Bloedstelpend, antiseptisch, ontstekingsremmend, zweetdrijvend, tegen winderigheid, krampstillend, versterkend voor de bloedvaten. |