google certified
www.gezondleven.nl-web.net

Zoeken



Home



Vorige pagina


Je bent op:
Voeding
Suikergoed of suikerslecht?

Suikerbelasting maakt gezonde voeding betaalbaar

Volgens onderzoek van de Universiteit van North Carolina in Chapel Hill zou een combinatie van extra belastingen op ongezond voedsel en gerichte subsidies op gezonde voeding kunnen leiden tot gezondere boodschappen. Dit geldt met name voor huishoudens met een laag inkomen. Uit modelsimulaties blijkt dat als er belasting komt op ongezonde, sterk bewerkte voeding en de opbrengst hiervan gebruikt wordt om subsidies te geven voor de aankoop van minimaal bewerkte groente, fruit en gezonde dranken, dit kan leiden tot minder suikerhoudende dranken en meer fruit en groente in het winkelmandje van deze huishoudens, vooral bij gezinnen zonder kinderen. Dit gecombineerde beleid zou het algehele dieet kunnen verbeteren zonder de totale kosten te verhogen. Ondanks de opeenstapeling van bewijzen voor het gunstige effect van het sturen via belastingen en subsidies, is het Nederland nog steeds niet gelukt om de btw op groente en fruit te verlagen naar 0%. Recent is wel de frisdrankbelasting doorgevoerd, die ook voor ongezoete havermelk geldt, terwijl (chocolade)melk ongemoeid is gelaten. Absoluut gemiste kansen om Nederlanders te stimuleren gezonder boodschappen te doen.

Geschiedenis van suiker
Een paar duizend jaar geleden, toen mensen suiker nog niet uit suikerriet haalden, werd honing gebruikt om gerechten een zoet smaakje te geven. Ook planten en vruchten met een zoete smaak werden als zoetmakers gebruikt. Het was in India dat de eerste suiker werd gegeten, want daar groeiden namelijk suikerrietstengels. De bevolking in dit gebied kauwde op deze stengels vanwege de zoete smaak. Het was rond het jaar 500 v. Chr. dat het de Indiërs lukte om suiker uit de suikerrietstengels te halen. Er werd sap uit het riet geperst, dat gekookt werd tot stroop, om het vervolgens te laten kristalliseren. Je kunt je voorstellen dat deze behandelwijze nog gezond was, daar alle voedingsstoffen, mineralen en vitaminen in het product bewaard bleven.
Daar kwam verandering in toen men het sap van suikerriet en ook inmiddels suikerbiet ging bewerken. In de fabriek wordt het sap tijdens het zuiveringsproces ontdaan van verschillende stoffen, tot er uiteindelijk witte suiker overblijft. De bekende, witte kristalsuiker komt vanuit de Hollandse klei getrokken suikerbieten. Die bieten worden vervolgens in stukjes gesneden, gekookt, ingedampt en uiteindelijk geraffineerd. Deze vorm van suiker kennen we als tafelsuiker of sacharose. Geraffineerde suiker komt van het begrip ‘raffinage’. Raffinage is het industrieel zuiveren van een chemische stof. Fabrikanten passen het raffinageproces toe op suiker, maar ook op andere stoffen zoals aardolie en metaal.Geraffineerde suiker bevat door het zuiveringsproces geen nuttige voedingsstoffen meer zoals vezels, vitaminen en mineralen. Om deze reden kiezen veel mensen ervoor om producten met geraffineerde suiker te vermijden en in plaats daarvan te kiezen voor voeding die van nature aanwezige suikers bevat, zoals fruit en groenten. Een verstandige keuze, omdat fruit en groenten wél belangrijke voedingstoffen bevatten.Uiteindelijk blijft er zuivere suiker over. In warmere landen maken ze dit van riet, wat op dezelfde manier gaat als bij de suikerbiet. Wel is rietsuiker iets lastiger te raffineren, waardoor er vaak een beetje bruine kleurstof, of melasse, achter in de suiker overblijft. Van dit restproduct wordt dan ook bruine rietsuiker, of basterdsuiker, gemaakt.

Suiker heeft een negatief imago.
- De mens heeft een aangeboren voorkeur voor zoetigheid. Niet voor niets smaakt moedermelk zoet en gaan baby's lachen als ze de eerste fruithapjes krijgen. Zoetigheid geeft een fijn gevoel. Daar komt bij dat er ook iets in ons brein gebeurt: de lekkere smaak van suiker activeert het beloningscentrum in de hersenen en dat zorgt voor de afgifte van de stof dopamine. Die dopamine speelt een grote rol bij het ervaren van genot, blijdschap en welzijn. Daardoor geeft ­suiker eten een extra prettig gevoel.
- Het zou verslavend zijn, ADHD veroorzaken en de kans op dementie vergroten. Is dat echt zo? Als je iets eet waar suiker in zit, geven de smaakpapillen een seintje aan de hersenen en ervaar je een zoete smaak.
- Ongemerkt eten we veel meer suiker dan we denken. Echt veel meer. Nederlanders eten gemiddeld 102 gram suiker per dag, meer dan 25 suikerklontjes en gemiddeld 37 kilo suiker per jaar en dat is volgens diverse onderzoeken veel te veel.
- Het gevolg is dat suiker in zoveel voedingsmiddelen verborgen zit dat je gewoon niet weet hoeveel suiker je op een dag eet. Suikers zitten namelijk niet alleen in koekjes en snoep, ze zitten ook in een heleboel producten waar je ze niet zo gauw in zou verwachten. Wist jij bijvoorbeeld dat salade dressings, kant en klare soepen en potjes groenten toegevoegde suikers bevatten? Deze zogenaamde
'verborgen suikers' worden vaak ook anders genoemd op het etiket, of worden onder allerlei andere namen gepresenteerd, zodat het lijkt alsof er niet zoveel suiker in het product zit.
- Terwijl overgewicht een steeds groter probleem wordt, vragen we ons af waarom de hoeveelheid suiker in producten én de marketing ervan niet aan banden wordt gelegd. Geraffineerde suikers vind je in frisdrank, snoep en zoete etenswaren.

De meest gebruikte suikers in levensmiddelen zijn:
Suiker of sacharose is een zoete stof, die van nature voorkomt in voedingsmiddelen zoals in fruit, maïs, suikerriet en suikerbiet. Suiker uit suikerriet en suikerbiet wordt ook wel kristalsuiker genoemd. Suiker behoort tot de koolhydraten.
ENKELVOUDIGE SUIKERS galactose, dextrose, druivensuiker, fructose en glucose. Glucose, druivensuiker en dextrose zijn eigenlijk hetzelfde, maar fabrikanten noemen het vaak liever dextrose in de productinformatie omdat dit minder 'suikerachtig' klinkt.
MEERVOUDIGE SUIKERS tafelsuiker (vaak ook disacharide sucrose of sacharose genoemd), glucosestroop en glucose-fructosesiroop
Deze complexe en meervoudige suikers vinden we vooral in:
- Aardappelen en in zoete aardappelen
- Volkorengranen: zoals in volkoren brood, volkoren deegwaren en in zilvervliesrijst, in haver en havermout, boekweit en in quinoa
- Fruit: vooral bananen.
Deze complexe en trage koolhydraten verteren niet of nauwelijks en vragen veel energie. Dat betekent dus ook dat we met het verteren van deze gezonde koolhydraten meteen ook een heleboel calorieën verbranden. Door suikerloos te eten kun je jezelf veel gezondheidsproblemen besparen. Trage koolhydraten verlengen ook aanzienlijk je verzadigingsgevoel waardoor je automatisch minder eet.
BEWERKTE NATUURLIJKE ZOETSTOFFEN o.a. agavesiroop en honing. Agavesiroop en honing worden vaak onterecht 'natuurlijk' genoemd, want ze zijn meestal zeer bewerkt en bevatten slechts een kleine hoeveelheid agavesiroop of honing.

Het is geen geheim dat suiker erg schadelijk is voor je gezondheid.
- Besluit je minder suiker te eten, dan weet je één ding zeker: je gaat meer tijd in de supermarkt doorbrengen. De etiketten grondig lezen kost tijd, maar loont dubbel en dwars. Er sluipt hierdoor niet alleen minder suiker in je huis en dus je maag, op den duur weet je ook welke producten je liever wel en niet in je mandje mikt.
- Zie het leren lezen van etiketten daarom als een tijdsinvestering waar je de rest van je leven profijt van hebt.
1.Check de ingrediënten om toegevoegde suikers te herkennen
Wil je weten welke grondstoffen er in een product zitten, dan moet je bij de ingrediëntenlijst op het etiket zijn. In de Europese etiketteringsvoorschriften is precies vastgelegd hoe fabrikanten ingrediënten op het etiket van hun voedingsmiddel moeten vermelden. Zo moeten de wettelijke of, wanneer deze niet bestaat, de gebruikelijke naam van een ingrediënt vermeld worden. Hier kan dus niet mee gesjoemeld worden. Goed om te weten:
- Op het etiket staat als eerste het ingrediënt vermeld waarvan het meeste in het product zit. Staat er (een vorm van) suiker vooraan de lijst van ingrediënten? Dan weet je dat het een suikerrijk product is.
- Over het algemeen kun je ervan uitgaan dat alles dat op -ose of -siroop/stroop eindigt een vorm van suiker is zoals ahornsiroop.
- Suiker is een goedkope grondstof, dus voor de levensmiddelenindustrie is het zeer aantrekkelijk om er kwistig gebruik van te maken. De industrie dwarsboomt dan ook al jaren (met succes) regelgeving om suiker te beperken. Fabrikanten zijn soms zo slim dat ze de gebruikte suikers opsplitsen in meerdere soorten. Je hebt dan minder snel door dat het om een suikerbom gaat. Iets om rekening mee te houden.
- Er zijn meer dan 50 (!) schuilnamen voor suiker. Zo vind je het onder andere op het etiket terug als dextrose en fructose.
Checklist schuilnamen voor suiker
Etiketten weten suiker vaak goed te verstoppen. Maar kom je één van de onderstaande tegen, dan weet je dat je het met de schuilnamen te maken hebt.
- Fructose is schadelijker dan kristalsuiker en wordt verrijkt in de maïsstroop uit de VS.
- Sucrose is een binding van glucose en fructose.
- Maltose
- Dextrose is een snelle suiker
- Lactose is een melksuiker
- Galactose
- Sacharose
- Mout melasse
- Malt
- Kandij
- Muscovado
- Panocha
- Panela
- Treacle
Print deze lijst uit en stop hem in je portemonnee voor tijdens het boodschappen doen of maak er een screenshot van voor op je telefoon om toegevoegde suikers te spotten. De app Kies Ik Gezond is ook een handig hulpmiddel: scan het etiket en je ziet in één oogopslag of het product suiker bevat.
2. Werp een blik op de voedingswaardedeclaratie
Is het gelukt om de ingrediëntenlijst te ontleden? Dan is de voedingswaardedeclaratie aan de beurt. Hier zie je hoeveel energie (calorieën), koolhydraten, suikers, vetten en eiwitten in het product zitten per 100 milliliter of 100 gram. Suiker is natuurlijk een koolhydraat en levert energie, maar wordt bij de voedingswaardedeclaratie altijd apart vermeld. Misschien zegt het aantal gram suiker je helemaal niets. Het helpt dan om te weten dat één suikerklontje ongeveer 4 gram is. Staat er 4 gram of meer bij de voedingswaardedeclaratie, dan weet je dat er tenminste één suikerklontje in zit.
3. Trek je wenkbrauwen op bij voedingsclaims
Heb je de achterkant van een product gehad, dan is het tijd om te speuren naar voedingsclaims op de voorkant. Deze claims mogen alleen gebruikt worden als deze op de Europese lijst van goedgekeurde claims staan. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert de gevoerde claims in Nederlands. De volgende kom je vaak tegen:
- Suikervrij: Dit betekent dat het suikergehalte van het product maximaal 0,5 gram per 100 gram of 0,5 gram per 100 milliliter. Helemaal suikervrij is het dus niet.
- Suikerarm: Een product mag deze claim hebben als het een suikergehalte heeft van maximaal 5 gram per 100 gram of 2,5 gram per 100 milliliter.
- Zonder toegevoegde suikers: Fabrikanten mogen deze claim gebruiken als het product ‘geen suikers of andere vanwege hun zoetkracht gebruikte levensmiddelen zijn toegevoegd’. Als een product van nature suikers bevat, dan moet op het etiket staan: ‘Dit product bevat van nature aanwezige suiker’.

Ideeën om de suikerinname te verminderen:
- Dan raden we je aan om zowel geraffineerde als ongeraffineerde suikers te vermijden. Je kunt je energie het beste halen uit suikers uit fruit en groenten.
- Drink je koffie en thee zonder suiker en zonder andere zoetstoffen zoals zoetjes die nog slechter zijn. De eerste 10-20 koppen koffie of thee wil je door de gootsteen spoelen. Niet doen, je moet aan de smaak wennen. Daarna weet je niet beter. Doe hetzelfde met koffiemelk. Ook die zit vol met suiker. Dus stel je zelf de vraag “Houd je niet van koffie?”
- Stop met dranken waaraan veel suiker is toegevoegd zoals frisdranken en vruchtensappen. Maak in plaats daarvan citroenwater of doe wat citroen, munt en komkommer in een karaf en giet er gekookt water overheen. Even laten trekken. Heerlijk fruitwater. Nog een: karaf met kaneelstokjes en schijfjes appel, gekookt water, even laten trekken. Je kunt tientallen variaties vinden op internet.
- Vermijd zoet broodbeleg (zoals jam en hagelslag), koek en sauzen. Als je in het weekend wat meer tijd hebt, bak zelf eens je brood. In bakkersbrood, en zeker in supermarktbrood, zit meestal veel suiker en slechte vetten. Heb je nog nooit zelf brood gebakken? Pas dan het principe toe: ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan! Hier meer info en een recept hoe je zelf bananenbrood kunt bakken zonder toegevoegde suiker.
- Neem je loep mee als je boodschappen gaat doen, want er zitten vaak zoveel ingrediënten in een product dat de lettertjes erg klein zijn. Sommige fabrikanten gebruiken diverse namen voor suiker. Er zijn ruim 60 verschillen namen voor suiker. Eigenlijk moet je helemaal geen fabrieksetenswaar meer kopen. Koop voeding dat geen etiket en ingrediëntenlijst nodig heeft.
- Gebruik sowieso geen zakjes en pakjes bij het maken van een maaltijd, maar gebruik verse ingrediënten.
Bij het zoeken naar goede informatie vonden we deze website: https://www.sukrin.nl/, die je mogelijk verder kan helpen vele malen minder suiker te gebruiken

Dit doet suiker met je lichaam
Telkens als je suikers of suikerhoudende producten eet maakt je alvleesklier het hormoon insuline aan dat de suikers naar de cellen transporteert waar ze gebruikt worden om er energie uit te halen. Echter, als je meer suikers eet dan je aan energie nodig hebt zal je lichaam de suikers opslaan als vet in vetcellen en word je dus dikker. Mensen die dagelijks veel suikerrijke voeding eten worden bovendien op den duur minder gevoelig voor insuline. Insulineresistentie die op die manier ontstaat leidt ertoe dat je lichaam nog meer insuline zal gaan produceren en dat je nog meer suikerrijke voeding zal willen eten. Je raakt verslaafd aan suiker en komt zo in een vicieuze cirkel terecht die een verstoorde hormoonhuishouding, een verhoogde bloedsuikerspiegel en diabetes type 2 kan veroorzaken.

1. Effect op je hersenen
- Suiker activeert het beloningscentrum in de hersenen, dit stimuleert onbewust het eten van meer suikerrijk voedsel. Brandstof voor de hersenen: Een verhoogde aanmaak van dopamine is niet het enige effect dat suiker heeft op de hersenen. Suiker wordt tijdens de spijsvertering omgezet in glucose - dé brandstof van het brein. Onze hersenen zijn enorme energieslurpers. Ze nemen slechts 2 procent van ons lichaam in beslag, maar verbruiken maar liefst 20 procent van alle benodigde energie. Dat komt doordat ze dag en nacht talloze functies vervullen. Nadenken, onthouden, leren, het aan­sturen van de spieren en het ­verwerken van prikkels die de zintuigen doorgeven: alles kost energie. Van al onze organen gebruiken de hersenen zelfs de meeste energie. Voor de hersenen is glucose vrijwel de enige energiebron. Hierin zijn ze uniek. Andere delen van het lichaam kunnen de energie die ze nodig hebben ook halen uit vetten en eiwitten, maar voor de hersenen is dat lastig.
Kortom: je brein heeft glucose hard nodig voor alle taken die uitgevoerd moeten worden.

2. Effect op je alvleesklier
- De alvleesklier reguleert de hoeveelheid suiker in het bloed. Bij te veel suiker raakt dit orgaan overbelast wat je risico op diabetes type 2 verhoogt. Suiker levert je lijf heel veel energie in een keer, maar je alvleesklier moet de klap opvangen. Die produceert een sloot insuline om die suiker versneld af te breken. Dat moet, want het bloedsuikerpijl moet vrij constant blijven. Gebeurt dat niet, dan komt een hele reeks lichaamsfuncties in gevaar.
- Als de alvleesklier te vaak geprikkeld wordt, bijvoorbeeld door te veel suiker, neemt de gevoeligheid af. Dit kan ernstige gevolgen hebben. Insuline is een noodzakelijke stof, zonder dat raak je al snel in coma en daarna treedt griezelig snel de dood in. Een leven lang een veel te hoge inname van geconcentreerde suikers maakt dat je alvleesklier het op gaat geven. Dan word je suikerziek.

3. Effect op je vetopslag
- Suiker is een bron van energie door fructose en glucose. Fructose wordt verwerkt door de lever; te veel suiker kan leiden tot toename van buikvet.Glucose wordt opgenomen in het bloed, te veel suiker wordt als vet opgeslagen op verschillende plekken in het lichaam wat ervoor zorgt dat je lichaam minder gevoelig wordt voor insuline ( de stof die ervoor zorgt dat glucose als brandstof, glycogeen in de weefsels terecht komt).
- Te veel suiker slaat je lichaam op in vet. Vooral rond je heupen, buik en billen. Van te veel geraffineerde suiker krijg je darmklachten, slechte tanden, leververvetting of een overbelaste alvleesklier. En het versnelt het ouderdomsproces. Je krijgt sneller rimpels, maar hebt ook meer kans op staar, diabetes en hart- en vaatziekten. Met minder suikers voel je je energieker, beter gehumeurd en kun je je beter concentreren. Bovendien smaakt, voor wie suiker laat staan, een aardbei of andere vrucht ineens overheerlijk zoet.
Kortom: Dit kan leiden tot het ontstaan van o.a diabetes type 2 met daarbij een verhoogd risico op een hartinfarct, blindheid en nierfalen.

4. Effect op je gebit
- Bacteriën in je mond zetten suikers om in zuren die je tandglazuur aantasten.

5. Tekort aan voedingsstoffen
- Suiker levert wel energie (calorieën), maar voorziet je lichaam niet van de nodige vitamines, mineralen en vezels. Te veel suikerrijke producten eten kan tot gevolg hebben dat je te weinig voedingsstoffen binnen krijgt. Je krijgt last van klachten als vermoeidheid, hoofdpijn of maag- en darmproblemen.

Wat is er bekend over de werking:

- Suiker & depressies
Kun je met suiker een depressie behandelen? Daar is veel onderzoek naar gedaan. Suiker stimuleert in de hersenen de aanmaak van dopamine en indirect ook van serotonine, dat ook wel het gelukshormoon wordt genoemd. Dopamine en serotonine hebben een positief effect op onze stemming. De werking van antidepressiva berust zelfs op het verhogen van de hoeveelheid serotonine. Helaas heeft suiker slechts een klein effect op onze stemming. Neuropsycholoog en onderzoeker Rob Markus: Je kunt met suiker absoluut geen depressies behandelen.

- Suiker & dementie
Soms wordt suiker in verband gebracht met het ontstaan van dementie. Uit recent onderzoek van de Amerikaanse alzheimer-vereniging bleek dat het drinken van veel suikerrijk vruchtensap kan leiden tot een vroeg stadium van de ziekte van Alzheimer. Maar het is nog veel te vroeg voor conclusies, aldus Rob Markus: De wetenschap moet zich daar nog eens goed over buigen, want er zijn geen gecontroleerde studies die een oorzakelijk verband aantonen.

- Suiker & ADHD
Krijgen kinderen ADHD van suiker? Neuropsycholoog Rob Markus: Ouders denken vaak dat er een relatie is tussen suiker eten en druk gedrag omdat kinderen na een feestje met veel snoep helemaal hyperactief kunnen zijn. Maar dat hóéft niet door het snoepen te komen. Alles op zo'n feestje kan kinderen druk maken. In vergelijkingsonderzoek van alle gecontroleerde studies op dit gebied is in ieder geval geen effect gevonden van suiker op het gedrag.

Geluksgevoel
- Aangezien suiker ervoor zorgt dat dopamine wordt aangemaakt, wordt soms gedacht dat suiker verslavend is. Op zich niet zo'n vreemde gedachte, want drugs zoals heroïne en cocaïne verhogen óók de afgifte van dopamine. Maar daar houdt de vergelijking wel op. Terwijl je bij het afkicken van een alcohol-, tabak- of drugverslaving onthoudingsverschijnselen krijgt, is dit bij suiker niet het geval. Ook heb je niet steeds méér suiker nodig om hetzelfde fijne gevoel te ervaren. Neuropsycholoog prof. dr. Rob Markus van Maastricht University zegt hierover: "Drugs zijn giftige stoffen die blijvende veranderingen in de hersenen veroorzaken. De 'ontvangers' voor dopamine in de ­hersenen worden bij druggebruik minder gevoelig voor ­dopamine. Daardoor heb je steeds meer drugs nodig voor hetzelfde effect. Dat is bij suiker niet zo." Overigens zorgt niet alleen suiker voor een hogere afgifte van dopamine. Er zijn veel meer plezierige activiteiten die kunnen zorgen voor extra dopamine en dus voor een groter geluksgevoel: een warme douche, een vrijpartij, eten in goed gezelschap. Markus: "Allemaal zaken die genot opleveren maar niet verslavend zijn."

Minder suiker eten
- Een stabieler gewicht - Minder suiker eten zou het probleem van overgewicht doeltreffend aanpakken. Hoe minder suiker je eet hoe beter, maar echt suikervrij eten moet niet om gezond te leven (maar mag uiteraard wel). Complexe meervoudige en trage suikers genieten de voorkeur. Bij matig gebruik zorgen ze voor weinig nadelen.
- Minder schommelingen in energie. Het is tegelijk een belangrijke bron van onmisbare energie.
- Een betere nachtrust.

Vaarwel suiker
Wat gebeurt er wanneer je rigoureus de suiker uit de voeding schrapt? Als je geen klontjes meer in de koffie doet, geen chocolade meer eet, snoep, jam, frisdrank, koek, gebak of toetjes laat staan: krijgen je hersenen dan nog de benodigde energie? Dat hoeft geen enkel probleem te zijn. Suiker is namelijk niet de enige bron van glucose. Ook volkoren graan­producten (zoals volkoren brood, volkoren pasta en zilvervliesrijst), aardappelen, peulvruchten, groenten en fruit leveren glucose. Het zetmeel en de fruitsuikers in deze producten worden tijdens de spijs­vertering, net als suiker, omgezet in glucose. Bovendien leveren ze gezonde voedings­stoffen zoals vezels, vitamines en ­mineralen. Dat doet suiker niet.

Afkicken van te veel suiker
Als je stopt met het eten van bewerkte koolhydraten, moet je er rekening mee houden dat je lichaam gaat afkicken van de suikers. Dat kost ongeveer een tot twee weken. In de eerste week zul je vooral vocht verliezen. In de tweede week begin je met het verbranden van vet. Let er wel op dat bij de verbranding van vet ketonen vrijkomen. Ketonen zorgen voor een onaangename geur uit je mond. Gelukkig gaat dat voorbij. En daarna kun je proberen om zo veel mogelijk suikerarm te eten. Suikervrij is namelijk bijna onmogelijk. En af en toe iets lekkers moet best kunnen als je maar niet te veel suiker
eet.

Natuurlijke zoetstoffen die wel gezond zijn!

Veel suikervervangers hebben een lagere glycemische index dan gewone suiker (dat heeft een GI van 100) en zorgen dus voor een lage(re) suikerpiek, maar het is niet zo dat suikervervangers heel veel verschillen van 'gewone' suiker. Je lichaam reageert er namelijk hetzelfde op. Als je gezond wil blijven is het van groot belang om je bloedsuikerspiegel in balans te houden. Let wel op, want niet elke natuurlijke zoetstof is per definitie gezond. Alle zoetstoffen beïnvloeden je bloedsuikerspiegel op verschillende manieren. Vaak zitten natuurlijke zoetstoffen zoals honing nog steeds vol (natuurlijke) suikers, die een te hoge glycemische waarde hebbenen je bloedsuikerspiegel dus teveel laten pieken; kies daarom altijd voor laag glycemische suikervervangers. Behalve dat gezonde natuurlijke suikervervangers laag glycemisch zijn, zitten er ook nog heel veel andere goede voedingsstoffen in, zoals belangrijke vitamines en mineralen die je elke dag nodig hebt om je lichaam gezond te houden.

Kokosbloesemsuiker
- Kokosbloesemsuiker, ook vaak kokossuiker of palmsuiker genoemd, wordt gemaakt van kokosnectar dat gewonnen wordt door inkepingen te maken in de knop van de kokosbloem. Het sap dat vrijkomt wordt opgevangen in een bakje en vervolgens drooggekookt op een lage temperatuur zodat al het vocht verdampt en alleen de palmkristallen overblijven. Kokosbomen zijn duurzaam, ze kunnen wel 70 jaar lang kokosnoten en nectar produceren en bloeien het hele jaar door waardoor ze continu nieuwe noten en sap produceren. Ook de teelt van kokosnectar en kokosnoten is heel milieuvriendelijk, want kunstmest en pesticiden worden nauwelijks gebruikt omdat de kleine boeren, die het overgrote deel van de kokos verbouwen, deze stoffen niet kunnen betalen. Ze laten de natuur liever haar gang laat gaan en gebruiken rotte kokosschillen en bladeren als natuurlijke mest.
- Kokosbloesemsuiker is een voedingsrijke kristallijnen zoetstof met een glycemische indexwaardevan slechts 35 (ter vergelijking: de glycemische index van pure honing is 55-60, van glucose fructosesiroop 62, van witbrood 75 en van de kunstmatige toevoeging maltodextrine zelfs 105). Daarnaast bevat het veel andere nuttige voedingsstoffen, zoals kalium, magnesium, ijzer, boor, zink, zwavel, koper en de vitamines B1, B2, B3 en B6. Kokosbloesemsuiker wordt nooit geraffineerd of gebleekt zoals tafelsuiker, waardoor al deze goede voedingsstoffen behouden blijven. Het is echter geen calorievrije zoetstof en heeft net zoals elke koolhydraat calorieën. Maar doordat de glycemische index van kokosbloesemsuiker zo laag is worden de calorieën veel langzamer geabsorbeerd in de bloedbaan dan gewone geraffineerde suikers. De glycemische index van kokosbloesemsuiker is te vergelijken met melk of gekookte wortelen, en toch is het een krachtige zoetstof.
- Pure kokosbloesemsuiker lijkt op bruine suiker maar heeft een rondere smaak met een vleugje karamel en toffee, en geen ijzerachtige nasmaak zoals je dat vaak hebt bij bruine suiker. Verder bezit het dezelfde eigenschappen als geraffineerde tafelsuiker, je kunt het dus op dezelfde manier oplossen of smelten.
- Kokosbloesemsuiker is een goede vervanger voor alles waarbij je normaal gesproken geraffineerde suiker zou gebruiken, zoals bijvoorbeeld in smoothies en op toetjes. Het is goed te mengen met water, maar er blijven altijd wat stukjes kokosbloesemsuiker achter op de bodem van het glas. Deze kun je mengen door opnieuw te roeren. Als je kokosbloesemsuiker koopt, lees dan de ingrediënten op de verpakking om er zeker van te zijn dat het 100% biologisch is en zonder toevoegingen. Sommige kokosbloesemsuikerproducten zijn namelijk vermengd met rietsuiker, en dat is onder andere vanwege de veel hogere glycemische indexwaarde niet goed voor je gezondheid.

Ahornsiroop
- Ahornsiroop wordt gemaakt van houtsappen die gewonnen worden uit de esdoorn (minstens 30 cm in diameter), en is vooral populair in Canada en de VS. Deze boom slaat in de herfst zetmeel op in haar de wortels, dat vervolgens in de lente wordt omgezet in suikers en via de houtvaten naar de takken stroomt. Door nerven in de esdoorn te snijden kan het sap worden afgetapt dat door middel van inkoken worden verwerkt tot ahornsiroop.
- Pure ahornsiroop wordt geroemd om de vele gezonde stoffen en heeft een glycemische indexwaarde van 54 en bevat meer dan 20 stoffen die bijdragen aan een goede gezondheid en bovendien kanker-, bacterie- en diabetes remmende eigenschappen hebben. Ook bevat ahornsiroop een hoge concentratie fytohormonen en abscisinezuur die het vrijkomen van insuline stimuleren en de insulinegevoeligheid van vetcellen verbeteren, wat helpt tegen stofwisselingsziekten zoals diabetes. Bij een onderzoek aan de Universiteit van Québec in Canada werd tevens ontdekt dat ahornsiroop mogelijk effectiever is bij de bestrijding van hersen-, prostaat en longkanker dan broccoli, bosbessen, wortels en tomaten. Daarnaast bevat ahornsiroop krachtige vitamines en mineralen, en is rijk aan thiamine, mangaan en zink.
Voldoende thiamine (B1) is noodzakelijk voor een goede hartfunctie en helpt tegen staar, de ziekte van Alzheimer en veroudering. Ook stimuleert thiamine een goede spijsvertering. Mangaan wordt in verband gebracht met de energieproductie, een goede schildklierwerking, geslachtshormonen, een gebalanceerde bloedsuikerspiegel en de absorptie van calcium. Bovendien is dit essentiële mineraal een sterke antioxidant en beschermt daarmee tegen vrije radicalen in het lichaam. Slechts 29 ml pure ahornsiroop biedt 46 procent van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid mangaan. Zink beschermt het hart, helpt bij de wondheling, verlicht de symptomen van chronisch vermoeidheidssyndroom en beschermt tegen diabetes. Zowel mangaan en zink zijn ook krachtige versterkers van het immuunsysteem. Door de talloze goede eigenschappen van ahornsiroop is het een gezonde suikervervanger.
- Toch bestaat ahornsiroop voor het merendeel uit sucrose (65%) en wat losse fructose en glucose. Wel minder dan gewone tafelsuiker (98% sucrose), maar niet om vrijuit te gebruiken.

Stevia
- Stevia Rebaudiana is een Zuid-Amerikaanse struik die groeit in de steppegebieden van Brazilië en Paraguay. De bladeren van de plant worden al generaties lang als zoetstof gebruikt door de Guarani-stam, en tegenwoordig is het in bewerkte vorm een populair alternatief voor suiker in heel Zuid Amerika en Azië.
- Stevia heeft een glycemische indexwaarde van 0 en veroorzaakt daardoor geen stijging van de bloedsuikerspiegel, zodat het volkomen veilig is voor diabetici. Onderzoeken in India die gepubliceerd zijn in de Journal of Agricultural and Food Chemistry hebben daarnaast aangetoond dat het sap van het blad van de stevia een hoog gehalte aan antioxidanten bevat dat beschadigingen van DNA tegen gaat en dus kankerremmend is.
- Natuurlijke stevia is groen en wordt gemaakt van het blad van de steviaplant. Stevia komt van een plantje dat veel zoeter is dan suiker, maar de zoetstoffen die in de bladeren zitten (o.a. stevioside) hebben geen van de slechte effecten in ons lichaam die glucose en fructose hebben. Het is calorievrij en heeft geen effect op je bloedsuikerspiegel en insulinespiegel, zoals te veel suiker wel heeft. Stevia is ook verkrijgbaar in zeer geraffineerde vorm en ziet er dan uit als witte poeder. Stevia-ex-tract is 300 maal zoeter dan suiker en is makkelijk te mengen in eten en drankjes.
Voordelen;
- stevia(extract) is een natuurlijke, plantaardige stof, met een eeuwenlange voedingstraditie.
- stevia is stabiel bij verhitting.
- de veiligheid werd zéér uitgebreid onderzocht en getest (professor Geuns, KULeuven), iets wat bij kunstmatige stoffen niet onafhankelijk gebeurde.
- er zijn meerdere medicinale toepassingen van stevia-extract wetenschappelijk aangetoond: antioxidant, hypertensie, diabetes, tegen kanker, bij Lyme en Covid-19… Daar zijn dan wel hogere doseringen voor nodig, en die zijn helaas niet toegelaten.
- Let wel op: combinatie van stevia met suiker of synthetische zoetstoffen doet de voordelen teniet!

Xylitol
Dit is een polyol (of suiker-alcohol) die wordt gebruikt als vervanger voor suiker. Het is een natuurlijke zoetstof die voorkomt in de vezels van vele soorten groente en fruit. Het heeft een zoete smaak zonder bijsmaak en wordt veel gebruikt in snoepgoed. De zoetkracht van xylitol is ongeveer gelijk aan die van suiker, maar het levert 40% minder calorieën. Omdat xylitol bij consumptie nauwelijks wordt omgezet in zuur is het minder schadelijk voor het gebit dan suiker of andere zoetstoffen zoals sorbitol.

Bananenpoeder
- Dit heerlijk zoete poeder wordt gemaakt van zongerijpte rode bananen uit Ecuador. Bananenpoeder bevat diverse vitamines en mineralen, waaronder caroteen, vitamine B6, vitamine C, magnesium en kalium
en heeft dezelfde smaakeigenschappen als verse rijpe bananen. Lekker in smoothies, shakes, sappen, door gedroogd fruit, toetjes, ijsjes, (rauw) gebak en zelfs babyhapjes.

Vanillepoeder
- Dit aromatische poeder wordt gemaakt van rauwe vanillebonen die bij lage temperatuur zijn gedroogd en vervolgens zijn fijngemalen. Vanillepoeder bevat diverse vitamines en mineralen,
waaronder vitamine C, calcium en ijzer, en heeft een krachtige geur en een stevige zoetachtige smaak. Heerlijk in koffie, thee, smoothies, ontbijtgerechten en toetjes.

Palmsuiker
- Palmsuiker wordt in natuurvoedingswinkels steeds meer gepromoot als een 'gezonde' suiker. Het is ook wel bekend als gula djawa (Indonesisch) of kokosbloesemnectar. Vergeleken met suiker is het een
stuk minder bewerkt waardoor er in het eindproduct nog steeds mineralen (o.a. calcium en ijzer) en vitaminen zitten. Het heeft minder effect op de bloedsuikerspiegel dan gewone suiker, maar zou verder
vooral uit sucrose bestaan met waarschijnlijk meer fructose dan glucose.

Tagatose
- Tagatose, een recenter suikerproduct, komt (beperkt) voor in de natuur, maar wordt semisynthetisch bereid uit lactose.
Tagatose heeft voordelen: lekkere suikersmaak (iets minder zoet), minder calorieën (1,5 ipv 4 cal), beïnvloedt de bloedsuikerspiegel niet, vereist geen insuline en belast dus de pancreas niet,
veroorzaakt geen tandbederf. Het wordt grotendeels omgezet in de dikke darm door de darmflora: prebiotisch, aanmaak (gezonde) kortketige vetzuren. Tagatose kan dus wel wat darmsymptomen geven, maar
volgens dierenproeven goed tegen constipatie.
Enkele nadelen: tagatose is een geraffineerde suiker, het syntheseproces kan mogelijks chemische sporen nalaten. Is bovendien meestal vermengd met ongezonde suikers en zoetstoffen. (in vele
producten!)
- Tagatose wordt in de lever op vergelijkbare wijze gemetaboliseerd als fructose, dus allicht belastend voor de lever.(Nvdr: volgt mogelijks ook de weg naar vetopslag en cholesterol?) Er is nog te
weinig informatie om deze nadelen te beoordelen.
Dus: zeker goed bij diabetes en om suiker 'te minderen'. Maar voorzichtigheidshalve: met mate te gebruiken!

En suiker uit vruchten dan?
- Van vruchten word je niet dik. Dat blijkt uit onderzoek van het Britse medische tijdschrift. Zij onderzochten 16 jaar lang de eetgewoonten van ruim 18.000 vrouwen. Uit dit onderzoek bleek dat het
eten van vruchten kans op overgewicht met 13% verminderde. In fruit zit suiker namelijk verpakt in een pakket met vezels, water, antioxidanten en andere voedingsstoffen die de spijsvertering
beïnvloeden en zorgen voor een gezonde darmflora.

Om de consumptie van suiker zoveel mogelijk te beperken eet je meer:
- Verse groenten en fruit
- Minstens éénmaal per week peulvruchten: zoals erwten, bonen, groentekiemen, kapucijnen, linzen en kikkererwten
- Volkorenproducten: waaronder volkoren brood, volkoren deegwaren, zilvervliesrijst, aardappelen en zoete aardappelen
- Ongezoete plantaardige; soja-, amandel- of haverdrank.
- Zo weinig mogelijk eiwit vervangende producten, gefrituurde gerechten, kant- en- klare gerechten en diepvriesmaaltijden
- Drink je voldoende water: minstens 2,5 liter per dag
- Gebruik je zo weinig mogelijk frisdranken, ook geen light dranken
- Beweeg je voldoende!

Let op!

Smoothie
- Klinkt gezond, zo'n drankje vol fruit. Een smoothie heeft zeker voordelen, want het is gemaakt van de hele vrucht en bevat dus ook nog de vezels en vitamines. Maar de portie van een smoothie is al
snel te groot, vooral omdat er meer dan één portie fruit in verwerkt wordt. En dan krijg je wel veel snelle suikers en calorieën binnen. Drink je bijvoorbeeld een smoothie van een banaan, een
sinaasappel, een halve mango en wat aardbeien? Heerlijk, maar dat is dan wel ruim 300 kilocalorieën en 60 gram (fruit)suikers.

Gedroogd fruit
- Klinkt als gezond snoepen, gedroogd fruit. Rozijnen, abrikozen, pruimen en dadels bijvoorbeeld. Maar eigenlijk is gedroogd fruit helemaal niet zo'n gezond snoep, omdat het zo rijk is aan suiker. Het
is wel beter dan snoep hoor, omdat er in gedroogd fruit nog wat vezels zitten. Maar hou jezelf niet voor de gek door te denken dat dat dit suikervrij is.

Bron:
- GezondNU.nl 2024
- Succesboeken.nl 2023
- ANP 2023
- Hetkanwel.nl 2021
- ABCGezondheid.nl 2020
- Essential living foods. 
- Gezondheidscentrum.nl 2018
- DiabetesFonds.nl 2018
- VoedinNu.nl 2018
- EkoPlaza.nl 2018
- Superfood.nl