google certified	www.gezondleven.nl-web.net
Zoeken Home Vorige pagina Je bent op: Voeding	Pompoenen zijn meer dan gezond! Pompoen is gezond voor je hele lichaam! De pompoen komt oorspronkelijk uit Midden - Zuid Amerika en is pas sinds de 16e eeuw in Europa bekend. Ouder, afkomstig uit Midden-Azië en al in de Middeleeuwen in Europa bekend, zijn de flesvormige vruchten, die de Latijnse naam lagenaria of cucurbita lagenaria droegen maar nu tot het afzonderlijke geslacht Lagenaria worden gerekend. In het Nederlands worden deze vruchten fleskalebas of ook kortweg kalebas genoemd, maar in het Middelnederlands nog cauwoerde, uit Oudfrans caourde, Nieuwfrans gourde ‘fleskalebas’. Pompoen behoort tot dezelfde familie als de komkommer, meloen, courgette. Dit zijn nichtjes/neefjes van de pompoen. Pompoenen bevatten zaden, wat voor sommigen reden is om ze als fruit te zien, maar over het algemeen worden ze als groente beschouwd. Officieel spreken we van een vruchtgroente. Het woord "pompoen" komt van het Griekse woord "pepon", wat "grote meloen" betekent. Via de Franse term "pompon" hebben wij Nederlanders het woord "pompoen" afgeleid, en de Engelsen "pumpkin". Pompoenen komen in allerlei vormen, kleuren en groottes voor, maar de ronde oranje Hokkaido pompoen is hier in Nederland het bekendst. - Bij pompoen denken we snel aan de herfst en dat is ook niet zo gek. Het oorspronkelijke seizoen van pompoen is namelijk van begin oktober t/m eind december. Tegenwoordig zijn pompoenen echter het hele jaar rond te koop, zowel uit Nederland als uit het buitenland. Maar voor je portemonnee is een pompoen is de herfst voordeliger dan in de zomer.  Zijn alle pompoenen eetbaar? De pompoenen die we in supermarkten, biowinkels en bij verschillende boeren kunnen kopen zijn vrijwel allemaal eetbaar. Pompoenen bevatten cucurbitacinen, die onder bitterstoffen vallen. Sierpompoenen en spontane wilde pompoenen uit eigen tuin zijn meestal giftig en hebben een opvallende bittere smaak, deze kun je daarom niet eten. Deze oneetbare sierpompoenen en kalebassen herken je niet alleen aan de bittere smaak, maar ook aan een bijzonder harde schil, weinig vruchtvlees en een plattere vorm. De groep van cucurbitacines is zeer talrijk, waarvan sommige in hogere doseringen zeer giftig zijn. Daarom kunnen we GEEN KALEBAS pompoenen (ook wel sierpompoenen) consumeren. Kalebassen kun je in principe alleen kopen in tuincentra’s. Kalebassen worden gebruikt als decoratie. De schil van een kalebas is heel erg hard. Kalebas is een verzamelnaam voor diverse vruchtsoorten van de geslachten Cucurbita. Kalebassen zijn hol van binnen en bevatten geen of nauwelijks zaadlijsten. De smaak is zeer bitter, waardoor het sowieso eigenlijk al niet goed eetbaar is. Welke soorten en smaak hebben pompoenen? Er zijn grote verschillen in smaak / soorten te bespeuren. En zijn bepaalde soorten pompoenen meer geschikter voor bepaalde gerechten. Zo zijn de meest zoetste en meest melige soorten geschikt voor desserts en toetjes, zijn matig zoete soorten geschikt voor bakken en in ovengerechten, en zijn de minst zoete soorten meest geschikt voor gerechten met hartige smaaknoten.  Naast een zoete smaak, kan het vruchtvlees verschillen van hard tot fluweelzacht en melig. - Grote pompoenen hebben in regel meer smaak dan kleinere. Dit komt door de vastheid van het vruchtvlees. Ook kunnen erg jonge( onrijpe) pompoenen ook nog nergens naar smaken. Het vruchtvlees is dan vaak nog knoerthard. In regel geldt: hoe groter een pompoen, hoe lekkerder hij zal smaken! Meer dan 1 soort Er bestaan maar liefst 10 verschillende soorten pompoen. Allemaal met een eigen vorm, kleur en smaak. - Kabocha pompoen Misschien heb je nog nooit van de naam gehoord, maar de oranje en groene varianten zijn vaak te vinden bij de groente-afdeling. De smaak is zoet en vol. Deze pompoen is is iets melig van binnen en ideaal voor zoetere gerechten, zoals taarten en toetjes. De witte LYRIC pompoen is dan ook samen met de kabocha een topper. - Oranje pompoen (hokiado): is meest populair omdat deze pompoen vrij neutraal is te gebruiken. De smaak is matig, zoet, vol en zacht van structuur. Deze pompoen is lekker in gerechten, die je goed op smaak brengt met kruiden en specerijen, denk hierbij aan een lekkere curry, soep of stoof.  De Hokkaido pompoen dankt zijn naam aan het feit dat deze is veredeld en gecultiveerd op het Japanse eiland Hokkaido. Hoewel ze in Japan dol zijn op deze pompoen, komt deze oorspronkelijk hier niet vandaan. Het is niet zo gek dat de Japanners de Hokkaido graag mogen eten, want deze winterpompoen heeft een volle zoete smaak en een gladde eetbare schil. De Hokkaido is overigens geweldig voor het bereiden van soep, het kan ook worden gekookt als bijgerecht in plaats van aardappelen. - De groene pompoen is iets zoeter en nootachtig. Heerlijk om soep van te maken. Schillen hoeft niet, mag wel! Ook in een ovenschotel of als friet komt deze pompoen goed uit de verf. Tip: hoe kleiner de pompoen, hoe lekkerder de smaak. - Spaghetti pompoen: is langwerpig, bleekgeel, langdradig vruchtvlees), de smaak is zoet en nootachtig. Deze pompoen is, zoals de naam al een beetje verklapt, lekker als spaghetti. Een handige glutenvrije vervanger voor spaghetti! Pulpvlees vervangt spaghetti na warmtebehandeling. De structuur van het vruchtvlees is erg draderig, vandaar de naam. En ja, hij wordt ook echt als (glutenvrij) pasta-alternatief gebruikt. De beste manier om deze pompoen klaar te maken is in de oven. Halveer hem eerst, haal de zaden eruit en besmeer de zijkanten met olijfolie. Hij heeft ongeveer 30 tot 45 minuten nodig in de oven. De pompoen is klaar als je het vruchtvlees er met een vork uit kunt schrapen. - Fles pompoen: Butternut squash is een (fles) pompoen soort die zich als vrucht ontwikkelt tot een rijpe, sappige, fris boterige vrucht met een vleugje hartigheid. Deze langwerpige pompoen smaakt naar noot en is bijna boterachtig. Een groot succes door een salade, in een pompoencake, bij couscous of om te vullen met bijvoorbeeld groenten. Je hoeft de pompoen niet te schillen.ook deze smaakt zoet en nootachtig. Lekker door een risotto of rooster hem eens in de oven met wat verse tijm en rozemarijn. Smaakt naar noten en is geschikt voor spreads, sauzen en taarten. - Muskaat pompoen: zijn te herkennen aan de ribbels. Meestal zijn ze rond of ovaal en vrij breed. De schil is oranje, zacht en de smaak is, net als de meeste pompoenen, zoet. Je kunt de pompoen rauw eten of even bakken of stomen. Lekker door puree, pannenkoeken en stoofschotels en vooral heerlijk voor soepen, spreads of sauzen. - Patizon pompoen: (zomer squash) Het lijkt op een vliegende schotel en is verkrijgbaar in de kleuren wit, geel, groen en oranje. Je moet wel goed zoeken, want ze zijn niet overal te koop. De smaak heeft iets weg courgette en is daardoor lekker in combinatie met noten of groenten. Het lekkerste is de plakken geschrapt te bakken. - Sweet Dumpling pompoen: is een kleine, witte pompoen met donkergroene strepen en diepe ribben. De vruchten hebben een gewicht van zo´n 300 gram bij een doorsnede van 8-12 cm. Heerlijk zoet, oranje vruchtvlees. Sweet Dumpling: zoet én heerlijk om met schil te roosteren in de oven. Zoals de naam doet vermoeden, is de pompoen zoeter dan andere pompoenen en daarom zeker het proberen waard. Bovendien is van deze pompoensoort bekend dat hij een hoge antioxiderende werking heeft en een rijke bron van zink en koper is. Tip: de Sweet Dumpling is heerlijk in combinatie met bijvoorbeeld salie, oregano, tijm, nootmuskaat en/of kaneel. Uit de oven is hij ook fantastisch te combineren met vegan kaas, linzen en rucola in een salade. Geschikt voor zoete ovensauzen en pompoenjam. - Baby boo: wordt veel gebruikt ter decoratie, maar kun je ook eten. Het heeft een ietwat melige kastanjesmaak. Leuk feitje: het vruchtvlees en de pompoen zelf is wit! Leuk om uit te hollen en te vullen met groenten of granen. - Turkse muts: deze eetbare pompoen wordt vaker gebruikt als sier-pompoen. Ze worden ook wel Turkse of Franse tulbandpompoenen genoemd. Het gaat om een oud Frans ras uit 1817 en wordt tegenwoordig meest nog steeds in Frankrijk geteeld. Ze zijn melig zoet van smaak, een kunnen de mooiste kleurcombinaties hebben. Omdat vaak wordt gedacht dat deze niet eetbaar zijn, worden ze in Nederland nauwelijks verkocht en vinden we deze soorten dan ook meest in tuincentra’s waar ze ook als sierpompoen wordt verkocht. Liggen ze echter in een biowinkel of supermarkt (LIDL verkoopt ze soms!) dan zijn ze gewoon eetbaar! - Mexicaans pompoen: wordt gebruikt voor halloween decoratie. Bereiden en schoonmaken van de pompoen Lijkt het je een hele klus om zo’n grote pompoen klaar te maken voor gebruik? Wees gerust, het valt echt reuze mee. Een pompoen hoef je namelijk niet te schillen. Vrijwel alle schillen van de pompoenen zijn eetbaar. Sommige soorten bevatten echter een vrij stugge schil, waardoor de smaak wat minder wordt, maar hoe jonger de pompoen is (verse oogst) hoe malser de schil. In de schil zit de meeste smaak en bovendien de meeste betacaroteen (antioxidant). Schil je dit weg, dan verliest een pompoen onwijs veel smaak, kleur, geur maar dus ook belangrijke voedingsstoffen. Tijdens grillen in de oven, (roer)bakken of koken wordt de eetbare schil gewoon zacht. De zaadjes en draden in het hart van de pompoen verwijder je gemakkelijk met een ijsschep. Flespompoenen en spaghettipompoenen bevatten bijvoorbeeld een vrij stugge schil. Door deze te koken worden de schillen vanzelf zachter. Laat pompoenen met een dikke, stugge schil dus niet in de oven garen, maar kook deze in ruim water.  LET WEL: In de schil van de pompoen zitten bijzonder veel nutriënten. Er zijn mensen die hun pompoen altijd schillen, maar dat is zonde van het werk omdat je dan veel voedingsstoffen misloopt. De carotenen vinden we vooral in de schil en net onder de schil. Je kunt vrijwel iedere pompoensoort met schil eten en is het dus verstandig om de schil gewoon mee te eten. Verwerk een pompoen daarom met zowel het vruchtvlees als de schil tot een heerlijke maaltijd. Toch liever geschild? Drie alternatieven: - Snij je pompoen eerst in parten, die je vervolgens op hun rechte kant op de snijplank legt. Zo kun je de schil er van boven naar onder makkelijk afsnijden. Nog makkelijker is het om de partjes pompoen eerst te roosteren in de oven. Je kunt het vruchtvlees dan makkelijk uit de schil scheppen. - Voor soepen of sauzen kun je het jezelf zelfs nóg makkelijker maken door de pompoen ongeschild te halveren, de pitten eruit te halen en beide helften met olijfolie, zout en chilipeper te besprenkelen. Rooster een klein uurtje in de oven met hun bolle kant naar boven, tot het vruchtvlees boterzacht is. Schep het vruchtvlees uit de schil. Voordelen om vaker pompoen te eten Met pompoen maak je je hele lichaam blij. Een pompoen is supergezond. De vrucht heeft weinig calorieën, maar bevat veel vezels. Hartstikke goed voor de spijsvertering dus. Zo zijn je darmen blij met de enorme hoeveelheid vezels, je hart met kalium, je huid met de antioxidanten en je ogen met het grote portie vitamine A. En alsof dat nog niet genoeg is, staat pompoen bekend als breinvoedsel. De hoeveelheid omega-3-vetzuren in deze groente stimuleert de werking van de hersenen. Je weet dus wat je te doen staat als je een concentratieboost nodig hebt! Nutritionele waarde De voedingswaarde van pompoenen ligt vrij hoog. Om te beginnen zit er flink wat vitamine K en E in. Het is een zeer goede bron van vezels. Ook zijn mineralen zoals koper, ijzer, magnesium en kalium rijk vertegenwoordigd. Er zitten verder nog bescheiden hoeveelheden vitamine B6 en C in. Daarnaast zitten er nog tal van andere gunstige stoffen in oranje soorten pompoen zoals eiwitten, koolhydraten, enkelvoudig onverzadigde vetzuren, meervoudig onverzadigde vetzuren, tryptofaan, delta-7-sterolen, vele fytochemicaliën en vele carotenoïden, zeasxanthine, luteine, cryptoanthine, alfa en bètacaroteen, wat in het lichaam wordt omgezet naar vitamine A. Deze carotenen werken als enorm krachtige antioxidanten. We hebben antioxidanten hard nodig om vrije radicalen af te kunnen voeren. Hoe meer antioxidanten, hoe beter. Als het gaat om vitamine A, staat de pompoen hoog op de ranglijst van natuurlijke bronnen. Dat komt doordat de oranje pompoen vol zit met grote hoeveelheden bètacaroteen, die in het lichaam kunnen worden omgezet naar vitamine A in de vorm van retinol. Bètacaroteen wordt daarom ook wel provitamine A genoemd, een voorloper van vitamine A. Uit 12 microgram bètacaroteen kan het lichaam 1 microgram retinol maken. De pitten van de pompoen zijn ook goed voor je Niets van deze veelzijdige groente gaat verloren. Ook de zaden van een pompoen zitten vol gezonde stoffen. De pitten van een pompoen zijn namelijk ook nog eens supergezond. Dat komt onder andere doordat ze veel magnesium bevatten, wat een gezonde bloeddruk stimuleert, je botten ondersteunt en bijdraagt aan een goede nachtrust. Met een half kommetje pompoenpitten zit je al bijna op de dagelijks aanbevolen hoeveelheid magnesium. Pompoenzaden zitten net als andere noten en pitten boordevol omega-3 vetten, die goed zijn voor je hersenen. Als je pompoenzaden roostert zijn ze extra lekker. Strooi geroosterde pompoenzaden bijvoorbeeld over een salade of eet ze als gezonde snack. De pitten komen we ook tegenwoordig vaak in brood tegen, maar ze zijn ook los verkrijgbaar of in pompoenpittenolie. Daarnaast worden pompoenpitten vaak verwerkt in voedingssupplementen voor een gezonde blaas- of prostaatfunctie. Dit is niet zonder reden: pompoenpitten versterken namelijk de blaas en prostaat. Gezondheidswaarde volgens de wetenschap Doordat pompoen vol zit met carotenen, kan het eten ervan zeer gunstig zijn voor de ogen. Dit zelfde stofje zit ook in andere oranje groenten, zoals wortelen. Van wortelen wist je dit vast al, maar pompoen is dus ook goed voor je ogen. Deze vitamine zorgt er onder andere voor dat onze ogen goed werken. Ook draagt het bij aan een gezonde huid en zorgt het ervoor dat ons afweersysteem goed werkt. Ook kan het de huid beschermen tegen de schadelijke werking van de zon . Daarnaast kan het eten van grote hoeveelheden caroteen het risico verlagen dat je het metaboolsyndroom of bepaalde vormen van kanker krijgt. Volgens onderzoekers kunnen pompoenen het immuunsysteem versterken.  - Vermoedelijk komt dit doordat de carotenen worden omgezet in vitamine A, dat bekend staat als een krachtige ondersteuner van het immuunsysteem. Er zijn ook aanwijzingen dat het vruchtvlees van pompoen werkzaam is tegen hoge bloeddruk. Verder staan cucurbitacines uit pompoenen in de belangstelling omdat ze ontstekingen tegen kunnen gaan. Een uitgebreide recente review noemt dat pompoenen grote antioxidantkracht bezitten, ontstekingsremmend zijn en gunstig werken tegen diabetes, leverziektes, cardiovasculaire aandoeningen en kanker. Pompoen is goed voor veganisten Onder veganisten is de pompoen al jaren opvallend populair, en dat is niet voor niets. Het is de perfecte eiwitvervanger. Er zit namelijk veel ijzer in pompoenen en goed opneembaar ijzer in. IJzer zorgt onder andere voor de vorming van hemoglobine, een onderdeel van rode bloedcellen. Deze rode bloedcellen vervoeren zuurstof door ons lichaam. IJzer is verder nodig om in onze cellen energie te produceren en het draagt bij aan een goede werking van het afweersysteem, maar stimuleert ook de aanmaak van enzymen voor de spijsvertering en is belangrijk voor de conditie van je haar, huid en nagels. Pompoen bevat vitamine B2, Pompoen is goedkoop In deze tijden is de prijs van voedsel iets om extra goed op te letten. Pompoenen passen prima bij een wat krappere beurs. Vaak zijn ze biologisch, iets dat bij de pompoen zeer wenselijk is omdat ze volgens de Amerikaanse milieuorganisatie EWG regelmatig bestrijdingsmiddelen bevatten. Je kunt kiezen voor hele pompoenen, maar vaak zijn er ook in blokjes gesneden pompoenen te krijgen in zowel het koelvak als de diepvries. Koop dan wel een hele pompoen, en niet de zakjes met voorgesneden pompoen. Zo’n voorgesneden pompoen lijkt misschien heel handig, maar het is wel twee tot vijf keer duurder dan een losse pompoen die je in zijn geheel koopt. En daarnaast is het schoonmaken van een pompoen helemaal niet zoveel werk als je misschien zou verwachten!!! Pompoen is lang houdbaar Pompoenen kun je minstens twee tot zelfs vier maanden bewaren op een koele plek in huis. Let er bij het kopen wel op dat je een pompoen met steel koopt, en dat de vrucht stevig is en geen zachte plekken vertoont. Pompoenen zonder steel rotten sneller, en bovendien kun je juist aan die steel zien of je pompoen al eetrijp is: de steel is dan niet meer groen, maar bruin en verkurkt. Bewaar de hele pompoen op een koele droge plek, niet kouder dan 8 graden. Echter kunnen pompoenen ook zeer snel rotten/beschimmelen. Dit gebeurt als de pompoen oud is (geen verse oogst) en het bijvoorbeeld een vochtige teelt heeft gehad (veel regen bijvoorbeeld). Met jonge pompoenen komt dit niet echt voor, en deze kun je zeker maanden goed bewaren. Een stuk gesneden pompoen kun je, verpakt in vershoudfolie, in de koelkast 3 tot 5 dagen goed houden. Eventueel kun je pompoen ook invriezen. Pompoen is culinair super veelzijdig De smaak van pompoen is vrij zoet, waardoor de meeste mensen; zelfs baby’s, kinderen en pubers. deze groente erg kunnen waarderen. Met zijn nootachtige en zoete smaak is de pompoen een echte allemansvriend, die prima past in zowel zoete als hartige gerechten.  Dankzij het stevige vruchtvlees is de groente zeer geschikt om te roosteren, zoals in een ovenschotel of traybake. Je kunt er heerlijke zoete bakgerechten van maken, zoals koekjes, pannenkoeken of een pompoentaart. Pompoen geeft ook een heerlijke smaak in hartige taarten en quiches, als soep, in ovenschotels, in stoofschotels zoals curry’s, maar bijvoorbeeld ook als groentedip of als vervanger voor lasagnebladen. Ook kun je er met een blender of staafmixer een heerlijke hummus, puree of soep van maken. Pompoenen combineren heel goed met bijzonder gezonde en verwarmende kruiden en specerijen zoals komijn, koriander, kerrie en kurkuma. Bron: - www.plusmagazine.nl 2023 - www.aHealthylife.nl 2023 - www.moniquevandervloed.nl 2023 - www.gezondheidsnet.nl 2023	Wist je dat? Stikstof en CO2: waar gaat het om? Klimaat in onze atmosfeer bestaat voor: Lees verder op wistje dat.