 | google certified |
Zoeken
Home
Vorige pagina
Je bent op:
Voeding
 | Eet zoals de kleur van de regenboog |
Zo gezond is meer kleur op je bord
Bij een evenwichtig voedingspatroon hoort dus ook zoveel mogelijk verschillende kleuren in het menu. Verschillende kleuren ontstaan doordat lichtdeeltjes op verschillende golflengten trillen. Kleuren geven door de trillingen een uiterst subtiele energie af die door ons lichaam opgepikt wordt en, als we iets eten, ook door ons lichaam wordt verspreid. Wat dat met ons doet hangt samen met de energie van een kleur en met de eigenschappen die daaraan toegewezen worden.
Een regenboog op uw bord
- Veel kleuren ziet er niet alleen mooi uit, het is ook nog eens heel gezond.
- Want door iedere dag groente en fruit uit alle verschillende kleur groepen te eten, bent u verzekerd dat u alle vitaminen en mineralen binnenkrijgt. Groente, fruit, graanproducten, peulvruchten, noten en zaden. Stuk voor stuk producten met eigen smaak, geur én kleur. Al die verschillende kleuren op je bord, hebben hun eigen gezonde verhaal.
De bonte kleur verraad de aanwezigheid van verschillende plantenstoffen ofwel fytonutriënten:
- Ja, ook smaak, bijvoorbeeld het bittere in witlof en spruitjes, hebben we te danken aan plantenstoffen. Deze stoffen worden ook wel fytonutriënten of bioactieve stoffen genoemd.
Er zijn primaire en secundaire plantenstoffen. De secundaire plantenstoffen worden door de plant zelf niet ‘opgebruikt’ voor eigen stofwisseling maar blijven ruimschoots aanwezig in het blad. Ze kunnen de plant beschermen tegen ziekten en plagen of geven de plant een kenmerkende geur of smaak.
Behalve dat ze zeer nuttig zijn voor de plant zelf, varen wij als mensen er ook wel bij. Veel plantenstoffen hebben namelijk een sterke antioxidantwerking. Met andere woorden: zij beschermen het lichaam tegen ontstekingen, celschade (eigenlijk ook een ontstekingsvorm) en (huid)veroudering bijvoorbeeld.
Hieronder een overzicht van bijzondere stoffen in groenten met een antioxidant of specifieke antikanker werking.
Bioflavonoiden; dit is een grote groep van verbindingen met vaak meerdere eigenschappen zoals antioxidanten, zware metalenbinders, antibacterieel, en antikanker. Veel van deze stoffen worden gevonden in diverse soorten fruit en boekweit, maar broccoli, tomaat en komkommer bevatten belangrijke bioflavonoiden. Dit zijn de plantaardige kleurstoffen, die groenten en fruit kleur en smaak geven en zijn gezonde antioxidanten die we niet kunnen missen om gezond te blijven. Ook smaak, bijvoorbeeld het bittere in witlof en spruitjes, hebben we te danken aan plantenstoffen.
- Onder de bioflavonoïden (bioactieve fytomolecules) nemen de carotenoïden een speciale plaats in.
Carotenoiden:
Carotenoïden zijn in het plantenrijk extreem belangrijk voor de fotosynthese (opslaan energie uit zonlicht, productie suikers.) en als bescherming tegen zon- en UV-licht. Carotenoïden zijn oranje plantpigmenten, ze behoren tot de vitamine A-groep. Er zijn zowat 750 carotenoïden bekend, ze komen vooral voor in oranje vruchten en groenten, zoals worteltjes. Carotenoïden uit plantaardig voedsel worden in ons lichaam omgezet in vitamine A. De aan vitamine A verwante oranje fyto-kleurpigmenten beschermen niet alleen de ogen. Het zijn antioxidanten die ook sterk ontstekingsremmend zijn. Deze vitamine is nodig voor de aanmaak van cellen en de weefselstructuur van de huid, door vitamine A worden epitheelcellen gevormd in de huid en opgenomen door huidcellen, luchtpijp, het haar, tandvlees en longweefsel. Het zijn tevens sterke antioxidanten en anti-inflammatoir. De verschillende soorten oefenen talloze belangrijke beschermende functies uit in het lichaam.
Dus: eet je lekker gezond! Bijvoorbeeld alfa/betacaroteen, dat het lichaam naar behoefte kan splitsen in twee molecules vitamine A. Carotenoïden zijn wateroplosbaar, sommige zowel water- als vetoplosbaar; hierdoor stapelen ze niet op in het lichaam zoals een overdosering vitamine A.
- Flavanolen zijn hier een subgroep van, met sterke, specifieke gezondheidsbevorderende eigenschappen. Het zijn de geel-oranje-rode kleurpigmenten uit plantaardige voeding, zoals lycopeen in tomaten, oranje pigmenten in wortels en in alle soorten rood-oranje groenten en fruit.
Een greep uit de al duidelijk bewezen voordelen van voldoende inname van flavanolen:
- een lager sterftesrisico
- een beter bewaarde geheugenfunctie bij het verouderen
- bescherming van de cardiometabole gezondheid, minder risico op cardiovasculaire ziekten
- minder risico op ouderdomsdiabetes
- lager risico op hypertensie
Waar komt wat in voor:
Betacaroten; is de voorloper van vitamine A, retinol. Feitelijk bestaat de hele groep van carotenoiden allemaal met een antioxidant werking. Beta-caroteen komt vooral voor in wortel en pompoen, spinazie, abrikozen, zoete aardappelen, meloenen, mango, papaja.
Capsanthine; is een scherpe stof uit de rode en groen pepers en paprika. Deze blijkt DNA beschadiging te helpen voorkomen en verminderen en heeft aldus een antikanker werking.
Genisteine komt voor in sojabonen en bevatten fyo-oestrogenen, dat mogelijk een remmende werking heeft op de groei van bepaalde hormoonafhankelijke tumoren. Ook producten gemaakt van sojabonen bevatten genisteine.
Glucosinolaten komt veel voor in de kruisbloemige groenten zoals broccoli en spruiten. Bimi is een nieuw ontwikkelde broccoli en ook een goede leverancier.
Lentinan komt veel voor in shiitake en reishi paddenstoelen en is een antikanker middel. Wordt in Japan ook als zodanig gebruikt. Het verhoogt de productie van interferon en verbetert de afweer.
Luteíne; is een krachtige antioxidant die vooral voorkomt in groenbladige groenten zoals groene kool, spinazie, broccoli, bloemkool en boerenkool, mangogold, tuinkers, rucola, veldsla. Luteine is goed bestand tegen koken.
Lycopeen; hebben naast antioxidant werking ook een antikanker werking. Ze komen vooral voor in tomaat, maar ook in ander rode groenten en in watermeloen en rozenbottels. Uit de rauwe tomaat zijn ze minder goed opneembaar beter is de tomaat te koken, te bakken in een beetje olijfolie of fijn te maken.
Sulforafaan is een stof die voorkomt net als gluccosinolaten vooral in broccoli, groen kol, spruiten, knollen en bimi.
Zeaxanthine; mais
Flavonoïden zijn supergezond
- Flavonoïden zijn natuurlijke bestanddelen van planten. Ze hebben een antioxidant werking, en geven kleur aan groenten en fruit. Dat groenten en fruit gezond zijn is bekend, en dit niet alleen dankzij de vezels en vitamines. De grootste gezondheidsvoordelen danken ze -of wij- aan hun hoge inhoud aan flavonoïden. Dit zijn de fytochemische stoffen die groenten en vruchten kleur geven, maar die tevens zeer vele andere eigenschappen hebben, die meestal zeer goede invloed hebben op onze stofwisseling. De plantaardige 'kleurmolecules' hebben fantastische gezondheidswaarde voor de mens.
Ze hebben een grote preventieve capaciteit en kunnen zeer vele (niet-besmettelijke) ziekten voorkomen. De bewijzen kunnen niet langer genegeerd worden!
Dit wordt nog eens bevestigd door recente studies en reviews:
- Een hoge totale consumptie van flavonoïden blijkt geassocieerd met een flink verlaagd mortaliteitsrisico, zowel algemeen als door hart- en vaatziekten.
- Volgens een iets oudere studie waren alle verschillende klassen van flavonoïden (= kleuren) geassocieerd met een cardiovasculaire risicoverlaging.
Waar komt wat in voor:
Flavonolen; uien, andijvie
Flavonen; selderij, paprika
Flavanolen; vruchten; vooral donkere bessen, maar ook in appels, avocado’s, vijgen, mango’s en in cacao en chocolade, zwarte en groene thee. En in rode wijn.
- Een van de best bekende flavanolen is EGCG, het catechine in groene thee (epigallocatechine gallaat)
Flavanonen; grapefruit, sinaasappel
Anthocyanen; blauwe bessen, blauwe druiven, kersen,
Chlorofyl:
- Chlorofyl is de groen kleur van de bladstof en komt voor in alle groene planten; zoals tarwegras, algen, zeewier, en groen groenten als spinazie en broccoli zijn er rijk aan. Het is een waardevolle celbescherming tegen schadelijke milieustoffen. Het kan reeds beschadigde cellen repareren en tumoren afremmen. Naast het rijkelijke leveren van diverse vitamines lijkt chlorofyl ook de vorming van bloedcellen te bevorderen, een antikanker werking en antibacteriële werking te hebben. Tevens heeft chlorofyl een positieve werking op wondgenezing.
- Ook op geestelijke arbeid heeft chlorofyl invloed. Zo versterkt het de werking van ingeademde zuurstof en zorgt ervoor dat het langer in hersencellen blijft. Bovendien schijnt het chlorofyl de zuur/basenverhouding in het lichaam te harmoniseren en het draagt bij aan de vorming van bloed.
Waar komt het in voor: olijven, broccoli, gerstkiemen, tarwekiemen, kruiden, rode kool.
Een plant met veel plantenstoffen én een hoog vitamine- en mineralengehalte is altijd interessant voor onze gezondheid.
Plantenstoffen zijn heel gezond voor ons
- Wat maakt die plantenstoffen nu zo interessant? Behalve dat ze zeer nuttig zijn voor de plant zelf, varen wij als mensen er ook wel bij. Veel plantenstoffen hebben namelijk een sterke antioxidant werking. Met andere woorden: zij beschermen het lichaam tegen ontstekingen, celschade (eigenlijk ook een ontstekingsvorm) en (huid)veroudering bijvoorbeeld.
Antioxidanten en natuurlijk vitamines en mineralen.
- De ene p lant heeft een sterkere antioxidant werking dan de andere. Naast plantenstoffen spelen ook de aanwezige vitamines en mineralen in de soort mee. Zo vallen vitamine A en C ook onder de antioxidanten.
- Die stoffen ondersteunen onder andere ons immuunsysteem en helpen bij een goede bloeddruk. Meer kleur zorgt voor meer smaak en een grote variatie aan gezonde stoffen. Serveer daarom bij elke maaltijd veel verschillende kleuren; zo blijft je lichaam topfit!
Felgekleurde groenten
Hoe meer felle kleuren op je bord hoe beter, want felgekleurde groenten houden je hart gezond.
- Wortels, zoete aardappelen en rode pepers zitten bijvoorbeeld vol gezonde stoffen die het risico op hartaandoeningen verlagen. Van carotenoïden tot vezels en vitaminen.
- Ook verse tomaten horen in het rijtje thuis; die bevatten veel lycopeen, vitamine C en bètacaroteen. Ook goed voor je hart!
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Er wordt een onderscheidt gemaakt in vijf kleurgroepen:
Rood voor de prostaat
Staat voor levensenergie en kracht. Het is ook een warme kleur; denk maar aan rijp, rood fruit dat alle zonlicht van de zomer in zich heeft opgeslagen. Rood hebt je nodig als je moe, slap en futloos bent.
Komt voor in:
- Helderrode groenten en vruchten zoals aardbei, rode bes, rozenbottel, framboos, cranberry, granaatappel, watermeloen, roze grapefruit, rode paprika, rode peper en tomaat.
- Rood fruit: bevat veel vitamine C en is krachtige antioxidant en beschermer tegen kanker en allerlei andere ziektes
Tip: Zet je tanden ook gerust in een schijf watermeloen. Want dit sappige fruit is volgepakt met lycopeen.
Eigenschappen: kleur van kracht, vitaliteit en actie.
- Niet alleen goed voor de weerstand, maar ook voor een egale huid,
- Rood voedsel bevat veel ijzer en is goed voor het uithoudingsvermogen,
- Deze stoffen verlagen de bloeddruk en verkleinen daarmee ook de kans op hart- en vaatziekten,
- Ze bevatten bovendien krachtige kankerwerende stoffen zoals ellaginezuur en anthocyanidinen die voorkomen dat tumoren de kans krijgen om te groeien,
- Anthocyanen hebben een sterke capaciteit als antioxidant, maar ook 'antiproliferatieve' eigenschappen, waardoor ze de groei van (colon)kankercellen kunnen onderdrukken en deze tot celdood dwingen. De onderzoekers besluiten dat anthocyanen een actieve rol kunnen spelen in de preventie van (colorectale) kanker.
- Als je chronische ontstekingen wilt bestrijden in je lichaam zijn vooral rood en groen heel gezond voor je.
- De helderrode kleur van deze groep zongerijpte producten is te danken aan de stof lycopeen, een carotenoïde met de rode pigmenten. Carotenoïden bezitten krachtige antioxidatieve eigenschappen die bescherming bieden tegen vrije radicalen en andere bedreigingen. Van de circa 700 carotenoïden die zijn ontdekt blinkt lycopeen duidelijk uit in zijn beschermende werking tegen prostaatkanker.
- Opmerkelijk feit: gekookte en verwerkte tomaten (blik en pot) bevatten twee tot acht keer zoveel lycopeen als rauwe tomaten. Door het verhitten worden de harde celwand in de tomaat verbroken, waardoor het aanwezige lycopeen beter beschikbaar is. Vandaar ook tomatensaus, soep, puree geweldige lycopeen bronnen zijn.
-
Oranjegeel voor de huid
Staat voor blijheid, vreugde en plezier. Maar ook voor geluk en genezing. Net als rood wordt oranje door natuurgenezers gebruikt vanwege zijn stimulerende krachten.
Komt voor in:
- Oranjegele groenten en fruit zoals mandarijn, sinaasappel, abrikozen, perzik, nectarine, mango, kaki, wortel, zoete aardappel(bataat), pompoen, linzen, oranje en gele paprika.
Tip: een snelle manier om bètacaroteen te drinken is een glas wortel- of abrikozensap met een druppeltje (noten)olie erin.
Eigenschappen: levenskrachtis kleur met veel energie
- Deze groep dankt de kleur aan carotenoïde met dieporanje en gele kleurpigmenten, waaronder alfa- en bètacaroteen. In de plant bieden deze plantaardige kleurstoffen bescherming tegen felle zonnestralen. In ons lichaam verspreiden de carotenoïden zich over onze weefsels waar ze ons beschermen tegen de vrije radicalen.
- Oranje groenten en fruit bevatten veel bètacaroteen en lycopeen. Ons lichaam zet deze stof om in vitamine A en helpt ons het immuunsysteem te versterken. Net als wortels bevat oranje fruit bètacaroteen. Het fruit met de meeste bètacaroteen is de abrikoos. Citrusvruchten zijn rijk aan vitamine C, wat een beschermende werking heeft tegen vrije radicalen.
- Oranje is goed voor de ogen en gezonde huid en haar. Onze huid wordt door carotenoïden versterkt in het vermogen om schadelijke invloeden van zonlicht te weerstaan. En dat vermindert de gevolgen van huidveroudering, zoals rimpels.
- Omdat carotenoïde in vet oplosbaar zijn kan het lichaam ze alleen opnemen als de maaltijd ook olie/vet bevat. Bovendien kan het lichaam bètacaroteen beter opnemen uit gekookte dan uit rauwe vezelrijke groenten. Zoals wortels.
Lang leve de vinaigrette! Voor de opname van carotenoïde in de darm speelt de toevoeging van olie/vet een grote rol.
Geel voor de ogen
Is de kleur van de zon en hoort bij goede ideeën en creativiteit
Komt voor in:
- appels, honingmeloen, gele pruimen, banaan, ananas, citroen, gele paprika, pompoen, mais, koolraap, pinda's en noten
Eigenschappen: mentale kracht en wijsheid
- In geel fruit zit kalium. Een echte kaliumkrachtpatser is de honingmeloen. Dit fruit bevat gemiddeld 2 keer zoveel kalium als ander fruit. Kalium is een mineraal dat de bloeddruk regelt, maar ook de bloedsuikerspiegel.
- Banaan, ananas en citroen zijn ook rijk aan kalium én vitamine B6. Zowel kalium als vitamine B6 zijn nodig om prikkels via de zenuwen door te geven aan de hersenen.
- Gele paprika, pompoen, mais bevatten vitamine E, veel bètacaroteen en andere carotenoïden. Is goed voor de hersenen.
- Mais is een goede bron van luteïne, een stof die goed is voor de ogen.
Groen voor hart- en bloedvaten
Staat voor balans, reinheid en natuur.
Komt voor in:
- Groene groenten, kruiden en vruchten zoals avocado, groen appel, peer, kiwi, witte druif, komkommer, spinazie, andijvie, raapsteel, (veld)sla, rucola, brandnetel, broccoli, groene paprika, groene - en boerenkool, courgette, bleekselderij, groene bonen zoals doperwt, sperziebonen, tuinbonen.
Eigenschappen:
- Van groene bladgroenten en kruiden weten we instinctief dat het ons lichaam reinigt en vol samengebalde levenskracht zit.
- Groene groenten en fruit bevatten een ongelooflijk hoeveelheid waardevolle voedingsstoffen die alleen planten je kunnen geven, waaronder chlorofyl en de carotenoïden, bètacaroteen, lutiëne en zeaxanthine. Het duo lutiëne en zeaxanthine beschermt onze ogen tegen beschadiging door ultraviolet licht, waardoor de ouderdomsblindheid (maculadegeneratie) verkleint.
- Echte lutiene-boosters zijn spinazie, andijvie, raapstelen, broccoli en boerkool.
- Geweldige bronnen van zeaxanthine zijn zeewier, boerenkool en oranje en gele groenten zoals pompoen en mais.
- Net als rood bevat ook groen veel kankerwerende stoffen, vooral de kruisbloemigen (onder andere spruitjes, kool en broccoli) en Provençaalse kruiden (oregano, rozemarijn en tijm). Vergeet hierbij vooral de kiemgroenten niet.
- Groen fruit is goed voor hart- en bloedvaten.
- In appels, zoals de felgroene Granny Smith, zit veel quercitine, een antioxidant die onze cellen beschermt tegen vrije radicalen. Kiwi is daarnaast nog goed goed voor de bloedsomloop. Vele koolsoorten zoals broccoli, spruitjes en boerenkool, spinazie, appels, kiwi bevatten de meeste fotochemicaliën, zoals chlorofyl(bladgroen). Ook bevatten groene groente vaak bètacaroteen. Groene koolsoorten zijn een bron van glucosinolaten, die volgens enkele laboratorium studies tegen kanker kunnen beschermen. Groene groenten zijn vaak rijk aan ijzer.
Groen: altijd doen!